Γιατί συχνά κρυώνουν τα χέρια χωρίς προφανή λόγο

Πολλοί άνθρωποι έχουν παρατηρήσει τουλάχιστον μία φορά ότι, ακόμα και σε ζεστό περιβάλλον, τα χέρια τους μπορούν να αισθανθούν κρύα χωρίς εμφανή λόγο. Για ορισμένους, αυτό αποτελεί παροδική ενόχληση, ενώ για άλλους μπορεί να εμφανίζεται επανειλημμένα. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό; Πότε θεωρείται φυσιολογικό και πότε χρειάζεται προσοχή; Η κατανόηση των αιτίων πίσω από τη συνεχή αίσθηση ψύχους στα χέρια βοηθά και στην έγκαιρη αναγνώριση πιθανών προβλημάτων υγείας.

Τι σημαίνει αίσθηση «κρύων» χεριών;

Προτού εξεταστούν οι αιτίες, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η αίσθηση κρύου στα χέρια αναφέρεται συνήθως σε περιπτώσεις που τα χέρια γίνονται ασυνήθιστα ψυχρά, ενδεχομένως να φαίνονται μελανιασμένα ή μουδιασμένα. Μπορεί να συνοδεύονται από μυρμήγκιασμα ή ακόμη και πόνο. Συνήθως αυτά τα συμπτώματα επιδεινώνονται σε χαμηλές θερμοκρασίες, ωστόσο συχνά εμφανίζονται και σε ζεστούς χώρους, χωρίς έντονη σωματική κόπωση ή έκθεση στο ψύχος.

Συνήθεις λόγοι που τα χέρια κρυώνουν χωρίς προφανή αιτία

Διαταραχές κυκλοφορίας του αίματος

Η μειωμένη ή ανεπαρκής ροή αίματος αποτελεί μία από τις πιο συχνές αιτίες. Τα αγγεία στα χέρια και τα δάκτυλα είναι ιδιαίτερα λεπτά, γεγονός που τα καθιστά ευάλωτα τόσο σε εξωτερικές όσο και σε εσωτερικές μεταβολές. Στην περίπτωση που τα αγγεία μπλοκάρουν, στενεύουν ή συστέλλονται, η κυκλοφορία προς τα άκρα παρεμποδίζεται. Συχνά αυτό αφορά άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα, περιλαμβανομένης της αθηροσκλήρωσης.

Φαινόμενο Raynaud

Το φαινόμενο Raynaud είναι διαταραχή κατά την οποία τα αιμοφόρα αγγεία αντιδρούν έντονα στο κρύο ή το άγχος. Κατά την εκδήλωση αυτού του συνδρόμου, τα δάκτυλα των χεριών ή ολόκληρο το χέρι μπορεί να αισθανθούν πολύ κρύα, να αλλάξουν χρώμα, να ωχριάσουν, να μελανιάσουν ή μετά να κοκκινίσουν. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες εμφανίζουν το φαινόμενο Raynaud συχνότερα από τους άνδρες. Αν και συνήθως δεν είναι επικίνδυνο, μπορεί να σχετίζεται με σοβαρότερες αυτοάνοσες διαταραχές και δεν πρέπει να αγνοείται.

Χαμηλή αρτηριακή πίεση

Η υπόταση μπορεί επίσης να προκαλέσει την εμφάνιση ψύχους στα χέρια. Εάν η αρτηριακή πίεση μειωθεί, η ροή του αίματος προς τα άκρα περιορίζεται, δημιουργώντας αίσθηση ψύχους τόσο στα χέρια όσο και στα πόδια. Σε περίπτωση που συνδυάζεται με αδυναμία ή ζάλη, συνιστάται επικοινωνία με ιατρικό προσωπικό.

Νευρολογικές διαταραχές

Εξίσου πιθανό είναι τα προβλήματα με τη μετάδοση νευρικών ερεθισμάτων. Παθήσεις του νευρικού συστήματος ή πίεση των νεύρων, όπως για παράδειγμα στο σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, μπορούν να επηρεάσουν τόσο την κυκλοφορία όσο και την αίσθηση. Ως αποτέλεσμα, το άτομο μπορεί να βιώσει ψύχος, μυρμήγκιασμα, μούδιασμα ή πόνο στα χέρια.

Διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα

Η ανεπαρκής παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών (υποθυρεοειδισμός) επιβραδύνει τον μεταβολισμό και ρίχνει τη θερμοκρασία του σώματος. Ένα συχνό σύμπτωμα είναι τα μόνιμα κρύα χέρια ή πόδια. Εάν εμφανίζονται επιπλέον συμπτώματα όπως συνεχής κούραση, αυξημένη ευαισθησία στο κρύο ή τριχόπτωση, χρειάζεται έλεγχος των θυρεοειδικών ορμονών.

Αναιμία και έλλειψη σιδήρου

Χαμηλά επίπεδα σιδήρου ή γενική αναιμία περιορίζουν την οξυγόνωση των ιστών, προκαλώντας μεταξύ άλλων κρύα χέρια. Συνήθως συνοδεύονται και από αδυναμία, ωχρότητα ή ταχυπαλμία. Καλό είναι σε αυτές τις περιπτώσεις να πραγματοποιούνται αιματολογικοί έλεγχοι.

Έλλειψη βιταμινών και άλλων θρεπτικών συστατικών

Η ανεπάρκεια βιταμινών – όπως των Β12 και C – και μικροθρεπτικών στοιχείων μπορεί να διαταράξει τη νευρική λειτουργία και την κυκλοφορία, επιφέροντας ψύχος στα άκρα.

Πότε η αίσθηση κρύων χεριών είναι απλώς παροδική;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, όταν τα χέρια κρυώνουν για σύντομο διάστημα λόγω χαμηλών θερμοκρασιών, κόπωσης ή συναισθηματικής φόρτισης, δεν πρόκειται για κάτι ανησυχητικό. Είναι σύνηθες το φαινόμενο αυτό σε ανθρώπους που βρίσκονται εκτός σπιτιού κατά το χειμώνα ή μετά από σωματική κούραση ή έντονο άγχος, καθώς το σώμα προτεραιοποιεί τη διατήρηση θερμότητας στα εσωτερικά όργανα.

Πότε τα συμπτώματα χρήζουν αξιολόγησης;

Ειδική προσοχή απαιτείται αν με την εμφάνιση ψύχους μεταβάλλεται το χρώμα των χεριών ή των δακτύλων, αν το αίσθημα παραμένει συχνά ακόμα και σε ζεστό περιβάλλον, ή αν συνοδεύεται από πόνο, αδυναμία, μούδιασμα ή άλλα συμπτώματα. Αυτά μπορεί να υποδεικνύουν χρόνιες παθήσεις, από αυτοάνοσες μέχρι μεταβολικές διαταραχές. Το ίδιο ισχύει εάν συνοδεύονται από άλλα γενικά προβλήματα υγείας.

Μύθοι και αλήθειες για τα μόνιμα κρύα χέρια

• Μύθος: Τα χέρια κρυώνουν μόνο το χειμώνα ή όταν βρισκόμαστε σε εξωτερικό περιβάλλον.
• Αλήθεια: Η αίσθηση κρύου στα χέρια συχνά εμφανίζεται ανεξάρτητα από τον καιρό ή τη θερμοκρασία, ακόμη και σε θερμαινόμενο χώρο.
• Μύθος: Εάν τα χέρια είναι κρύα, αρκεί να κινηθείτε περισσότερο ή να φορέσετε πιο ζεστά ρούχα.
• Αλήθεια: Η κίνηση και τα ζεστά ρούχα βοηθούν μόνο όταν οφείλεται σε χαμηλή θερμοκρασία. Σε άλλες περιπτώσεις, χρειάζεται να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία.
• Μύθος: Είναι φυσιολογικό σημάδι γήρανσης και δεν απαιτείται προσοχή.
• Αλήθεια: Αν και στους ηλικιωμένους η κυκλοφορία μειώνεται, τα επίμονα κρύα χέρια μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρότερες διαταραχές υγείας.

Πρακτικές συμβουλές αν τα χέρια κρυώνουν συχνά

• Αποφύγετε τις απότομες αλλαγές θερμοκρασίας και το ψυχρό περιβάλλον.
• Μην φοράτε στενά ρούχα ή αξεσουάρ που μπορεί να ασκούν πίεση στα αγγεία.
• Παρακολουθείτε αν το κρύο στα χέρια σχετίζεται με άλλα συμπτώματα.
• Προσθέστε στη διατροφή σας τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, C και E.
• Για όσους εργάζονται σε υπολογιστή και εμφανίζουν μούδιασμα ή ψύχος στα χέρια, συνίσταται τακτική αλλαγή στη θέση των χεριών και ασκήσεις για δάκτυλα και καρπούς.
• Εάν το ψύχος σχετίζεται με το άγχος, χρησιμοποιήστε τεχνικές χαλάρωσης, όπως βαθιές αναπνοές, διαλογισμό ή τακτικές βόλτες, που μειώνουν την ένταση και ενισχύουν την κυκλοφορία.

Πότε απαιτείται ιατρική συμβουλή;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα κρύα χέρια δεν αποτελούν ένδειξη σοβαρής ασθένειας. Ωστόσο, ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δίνεται όταν εμφανίζονται παράλληλα και άλλα συμπτώματα ή εάν η γενικότερη κατάσταση της υγείας επιδεινώνεται. Εάν η αίσθηση ψύχους επιμένει, χειροτερεύει ή εμφανίζονται τραύματα, ωχρότητα, μελανιές ή ερυθρότητα στα χέρια, είναι αναγκαία η εκτίμηση από γιατρό ή ειδικό. Η έγκαιρη διάγνωση της αιτίας μπορεί να αποτρέψει επιπλοκές.

Επισκόπηση

Τα διαρκώς κρύα χέρια δεν είναι μόνο ένα δυσάρεστο αίσθημα, αλλά ενδέχεται να αποτελούν ένδειξη προβλημάτων υγείας. Συνήθως σχετίζονται με την κυκλοφορία του αίματος, τη νευρική λειτουργία ή τις μεταβολικές διεργασίες. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα παροδικά συμπτώματα δεν συνοδεύονται από κινδύνους, όμως όταν παρατείνονται ή γίνονται συχνότερα, είναι σκόπιμο να ζητηθεί ιατρική συμβουλή. Η ενεργός στάση στη ζωή και η προσοχή στα σήματα που στέλνει το σώμα συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας.