Έλεγχος αυξητικής ορμόνης (HGH): σκοπός, διαδικασία και αποτελέσματα

Πριν από τη διενέργεια εξετάσεων για την ανίχνευση της αυξητικής ορμόνης σε ενήλικες, συνήθως απαιτείται περισσότερος από ένας τύπος δοκιμής. Ο ιατρός μπορεί να συστήσει δοκιμασία διέγερσης αυξητικής ορμόνης σε συνδυασμό με άλλες αναλύσεις που μετρούν τις τιμές σχετικών ορμονών, όπως IGF-1 και IGFBP-3. Ενδέχεται επίσης να ελεγχθούν και άλλες ορμόνες, όπως κορτιζόλη, προλακτίνη και τεστοστερόνη. Παρόμοιες συνδυασμένες εξετάσεις πραγματοποιούνται και σε παιδιά.

Πώς να προετοιμαστείτε για την εξέταση

Για τη δοκιμασία διέγερσης αυξητικής ορμόνης, καλό είναι να ακολουθήσετε ορισμένες οδηγίες:

• Ενημερωθείτε για το διάστημα νηστείας πριν την εξέταση, που μπορεί να φτάσει έως και 12 ώρες, σύμφωνα με τις ατομικές κατευθύνσεις του γιατρού σας.
• Αποφύγετε συγκεκριμένα φάρμακα, όπως ινσουλίνη, αντισυλληπτικά χάπια ή φυτικά σκευάσματα με υπερικό. Σε περίπτωση που λαμβάνετε οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή, συμβουλευτείτε τον ιατρό σας σχετικά με τη διακοπή ή την τροποποίηση της αγωγής πριν τον έλεγχο.
• Μην προγραμματίσετε έντονη φυσική δραστηριότητα για τουλάχιστον 10 ώρες πριν από την εξέταση, καθώς η άσκηση μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα.
• Επιλέξτε άνετα ρούχα και προνοήστε για κάποια απασχόληση, αφού η όλη διαδικασία μπορεί να διαρκέσει έως και 3 ώρες.

Σε όσους παρουσιάζουν αυξημένο σωματικό βάρος ή χαμηλά επίπεδα σακχάρου, τα αποτελέσματα ίσως είναι λιγότερο ακριβή και χρειάζεται να ενημερώσουν σχετικά τον γιατρό τους.

Πορεία της εξέτασης

Στα παιδιά η διαδικασία ξεκινά με την τοποθέτηση ενδοφλέβιας βελόνας στο χέρι ή τον καρπό. Αρχικά λαμβάνεται δείγμα αίματος και κατόπιν χορηγείται φάρμακο το οποίο ενεργοποιεί την υπόφυση για να εκκρίνει αυξητική ορμόνη. Τα συνήθη φαρμακευτικά σκευάσματα για το σκοπό αυτό είναι η κλονιδίνη, η αργινίνη ή η γλυκαγόνη, ενώ η χρήση ινσουλίνης στα παιδιά γίνεται όλο και πιο σπάνια λόγω δυνητικών ανεπιθύμητων αποτελεσμάτων.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της εξέτασης, σε διαστήματα μισής ώρας λαμβάνονται μικρές ποσότητες αίματος ώστε να παρακολουθούνται οι μεταβολές των ορμονών. Συνολικά, συλλέγονται μερικά κουταλάκια του γλυκού αίμα στη διάρκεια μίας ημέρας.

Όταν ολοκληρωθεί ο έλεγχος, το παιδί μπορεί να καταναλώσει τροφή και θα πρέπει να ξεκουραστεί.

Διαδικασία σε ενήλικες

Η διαδικασία για τους ενήλικες ακολουθεί σχεδόν τα ίδια βήματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγείται ειδικό φάρμακο σε υγρή μορφή από το στόμα. Η ινσουλίνη χρησιμοποιείται σπάνια λόγω των δυσάρεστων συμπτωμάτων που μπορεί να προκαλέσει, αλλά και εξαιτίας της πιθανότητας πρόκλησης υπογλυκαιμίας.

Μαζί με τη δοκιμασία διέγερσης, συνήθως εξετάζονται και τα επίπεδα IGF-1 και IGFBP-3.

Διαφορετικοί τύποι εξετάσεων

Στο τεστ καταστολής της αυξητικής ορμόνης, ο εξεταζόμενος καταναλώνει διαλυμένη γλυκόζη στα πρώτα πέντε λεπτά, ενώ ακολουθεί δειγματοληψία αίματος κάθε 30 λεπτά για δύο ώρες με σκοπό τη μέτρηση της συγκέντρωσης της αυξητικής ορμόνης.

Ερμηνεία των αποτελεσμάτων

Τα αποτελέσματα των εξετάσεων γίνονται συνήθως διαθέσιμα εντός ορισμένων ημερών. Αυξημένα επίπεδα αυξητικής ορμόνης ενδέχεται να υποδεικνύουν παρουσία συνδρόμου ακρομεγαλίας ή γιγαντισμού στα παιδιά, αλλά και σημάδια ύπαρξης όγκου. Χαμηλές τιμές ορμονών συσχετίζονται με βραδεία ανάπτυξη, διαταραχές υπόφυσης ή άλλα προβλήματα που επηρεάζουν την ανάπτυξη.

Όταν υπάρχει υποψία για διαταραχές σε άλλους ενδοκρινείς αδένες, όπως ο θυρεοειδής, ή για ύπαρξη όγκου, συνήθως προτείνονται επιπρόσθετες απεικονιστικές εξετάσεις, όπως ακτινογραφία, μαγνητική τομογραφία ή αξονική τομογραφία.

Οι επιπλοκές σε εξετάσεις της αυξητικής ορμόνης αποτελούν σπάνιο φαινόμενο, ωστόσο ορισμένα άτομα μπορεί να βιώσουν προσωρινή αδυναμία ή να παρατηρήσουν μελανιά στο σημείο της ένεσης.