Γκρέιβς – Τι είναι και ποιες είναι οι αιτίες της;

Η νόσος του Graves προκαλείται κυρίως από διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος, η οποία οδηγεί στον υπερβολικό σχηματισμό θυρεοειδικών ορμονών. Παρά το γεγονός ότι τα συμπτώματά της διαφέρουν από άτομο σε άτομο, η κατάσταση μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά με την κατάλληλη θεραπεία και τακτική παρακολούθηση από γιατρό.

Αναγνώριση της νόσου του graves

Όταν παρατηρείται αυξημένη κόπωση, ανεξήγητη απώλεια σωματικού βάρους ή αίσθημα άγχους, ο γιατρός εξετάζει προσεκτικά το ιστορικό υγείας του ατόμου. Συχνά ερωτάται και για τυχόν οικογενειακές προδιαθέσεις. Σε περίπτωση υποψίας δυσλειτουργίας του θυρεοειδούς, πραγματοποιούνται διάφορες εξετάσεις.

• Οι αιματολογικές εξετάσεις μετρούν τα επίπεδα της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH) και άλλων θυρεοειδικών ορμονών. Στη νόσο του Graves, η τιμή της TSH είναι συνήθως μειωμένη, ενώ οι υπόλοιπες ορμόνες εμφανίζονται αυξημένες.
• Οι ανοσολογικές εξετάσεις ανιχνεύουν συγκεκριμένα αντισώματα που χαρακτηρίζουν τη νόσο του Graves. Εάν αυτά τα αντισώματα δεν εντοπίζονται, πιθανότατα η διαταραχή των ορμονών έχει διαφορετικό αίτιο.
• Η δοκιμή πρόσληψης ραδιενεργού ιωδίου καταγράφει πόσο δραστήρια απορροφά ο θυρεοειδής το ιώδιο από το αίμα. Η υπερβολική συσσώρευση ιωδίου φανερώνει υπερλειτουργία του αδένα.
• Ο σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς απεικονίζει με λεπτομέρεια που ακριβώς συγκεντρώνεται το ιώδιο στον αδένα. Όταν το ιώδιο διαμοιράζεται ομοιόμορφα σε όλη τη δομή του αδένα, επισφραγίζεται συνήθως η διάγνωση της νόσου του Graves.

Διαφορές μεταξύ της νόσου του graves και της νόσου hashimoto

Και οι δύο αυτές διαταραχές ανήκουν στις αυτοάνοσες παθήσεις, έχουν όμως διαφορετικές επιπτώσεις στη λειτουργία του θυρεοειδούς. Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto οδηγεί συνηθέστερα σε υποθυρεοειδισμό, καθώς το ανοσοποιητικό επιτίθεται στον αδένα και μειώνει την παραγωγή ορμονών.

Συμπτώματα της νόσου hashimoto

• Αίσθημα εξάντλησης
• Αύξηση σωματικού βάρους
• Βραδύτερος ρυθμός καρδιάς
• Δυσκοιλιότητα
• Ξηρότητα δέρματος
• Απώλεια τριχών
• Αυξημένη ευαισθησία στο κρύο
• Έντονη ή ακανόνιστη εμμηνόρροια
• Δυσκολίες στη σύλληψη

Στον αντίποδα, η νόσος του Graves αυξάνει τις λειτουργίες του οργανισμού, εμφανίζοντας αντίθετα συμπτώματα: νευρικότητα, διαταραχές ύπνου, ανεξήγητη απώλεια βάρους και έντονη εφίδρωση.

Πιθανές συνέπειες της νόσου του graves

Μάτια

Σε ορισμένους ασθενείς αναπτύσσεται οφθαλμική παθογένεια που προκαλεί εξόφθαλμο, ερυθρότητα, πόνο ή αίσθημα ξηρότητας στα μάτια. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, το οίδημα στους οφθαλμοκινητικούς μύες μπορεί να πιέσει το οπτικό νεύρο και να δημιουργήσει διπλωπία ή μερική απώλεια όρασης. Τα συγκεκριμένα συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν ανεξάρτητα από τη βαρύτητα της θυρεοειδικής διαταραχής.

Δέρμα

Σπανιότερα παρατηρείται δερματική αλλοίωση γνωστή ως προκνημιαίο μυξοίδημα ή δερμοπάθεια του Graves, με χαρακτηριστική πάχυνση, ερυθρότητα και ανώμαλη επιφάνεια στο δέρμα της κνήμης. Η κατάσταση αυτή είναι συνήθως ανώδυνη και δεν επιφέρει σημαντικά προβλήματα.

Καρδιά

Ελλείψει έγκαιρης θεραπείας, αυξάνεται ο κίνδυνος καρδιακών επιπλοκών, όπως αρρυθμίες, εγκεφαλικό επεισόδιο, υπέρταση και καρδιακή ανεπάρκεια.

Οστά

Η υπερπαραγωγή θυρεοειδικών ορμονών περιορίζει τη συσσώρευση ασβεστίου στα οστά, γεγονός που ευνοεί την οστεοπόρωση και την αύξηση του κινδύνου καταγμάτων. Το πρόβλημα αυτό εμφανίζεται συχνότερα σε περιπτώσεις μακροχρόνιας, αθεράπευτης ορμονικής υπερβολής.

Έμμηνος κύκλος και γονιμότητα

Διαταραχές στα επίπεδα των ορμονών λόγω της νόσου του Graves μπορεί να οδηγήσουν σε ακανόνιστη, λιγότερο συχνή ή ελαφρύτερη εμμηνόρροια, ενώ η ωορρηξία μειώνεται και δυσχεραίνεται η σύλληψη. Με την αποκατάσταση της ορμονικής ισορροπίας μετά τη θεραπεία, συχνά ο κύκλος επανέρχεται στα φυσιολογικά πρότυπα.

Καταστάσεις απειλητικές για τη ζωή

Σε σπάνιες περιπτώσεις χωρίς ιατρική παρέμβαση, μπορεί να εμφανιστεί θυρεοειδική καταιγίδα, όπου οι τιμές των ορμονών αυξάνονται απότομα προκαλώντας συμπτώματα όπως υψηλό πυρετό, έντονη εφίδρωση, τρέμουλο, καρδιακές διαταραχές, ψυχωτική εικόνα, εμέτους και απώλεια συνείδησης. Η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεση ιατρική φροντίδα, καθώς αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για τη ζωή.

Η νόσος του graves κατά την εγκυμοσύνη

Η διαταραχή των ορμονών μπορεί να καταστήσει δυσκολότερη τη σύλληψη εξαιτίας ακανόνιστου κύκλου και προβλημάτων ωορρηξίας. Εφόσον επιτευχθεί εγκυμοσύνη, συχνά τα συμπτώματα επιδεινώνονται κατά το πρώτο τρίμηνο και αργότερα εξασθενούν. Ορισμένες φορές οι γιατροί διακόπτουν προσωρινά τη φαρμακευτική αγωγή προς το τέλος της κύησης, ιδίως αν τα επίπεδα των ορμονών σταθεροποιηθούν, αλλά η κατάσταση παρακολουθείται συστηματικά μέχρι και τον τοκετό, καθώς και μετά.

Κατά την κυοφορία, συνήθως προτιμώνται τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα, καθώς η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο αποφεύγεται λόγω κινδύνου για το έμβρυο.

Μέθοδοι θεραπείας

Κυριότερος σκοπός της θεραπείας είναι η μείωση της παραγωγής θυρεοειδικών ορμονών και η αντιμετώπιση των προβλημάτων που οφείλονται στην υπερέκκριση. Ο γιατρός επιλέγει την κατάλληλη μέθοδο ανάλογα με τη βαρύτητα της πάθησης και τις ανάγκες του ατόμου.

Θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο

Χορηγείται ειδικό παρασκεύασμα ραδιενεργού ιωδίου, το οποίο συγκεντρώνεται στον θυρεοειδή και καταστρέφει τα υπερλειτουργικά τμήματα του αδένα, μειώνοντας έτσι την παραγωγή ορμονών. Μετά τη θεραπεία, είναι πιθανή η προσωρινή επιδείνωση των οφθαλμικών συμπτωμάτων ή η εμφάνιση υποθυρεοειδισμού, που απαιτεί φαρμακευτική αγωγή. Κατά τη διάρκεια εγκυμοσύνης ή θηλασμού, η μέθοδος αυτή δεν χρησιμοποιείται.

Φαρμακευτική αγωγή

• Τα αντιθυρεοειδικά σκευάσματα ελαττώνουν την παραγωγή ορμονών. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν μακροχρόνια και ενδείκνυνται επίσης κατά την εγκυμοσύνη ή το θηλασμό.
• Οι β-αναστολείς ανακουφίζουν άμεσα συμπτώματα όπως το τρέμουλο, το άγχος ή ο ταχυκαρδία, όμως δεν επηρεάζουν άμεσα τις ορμόνες.

Χειρουργική επέμβαση

Η χειρουργική αντιμετώπιση επιλέγεται σπάνια, συνήθως αν υπάρχει μεγάλη βρογχοκήλη ή αδυναμία εφαρμογής άλλων μεθόδων. Η ολική ή μερική αφαίρεση του θυρεοειδούς απαιτεί διά βίου λήψη ορμονικών συμπληρωμάτων.

Μπορεί να θεραπευτεί οριστικά η νόσος του graves;

Η συγκεκριμένη πάθηση είναι χρόνια, αλλά με σωστή φροντίδα και παρακολούθηση, τα περισσότερα συμπτώματα ελέγχονται. Ακόμη και σε περιόδους ύφεσης, είναι ενδεχόμενο τα συμπτώματα να επανεμφανιστούν, καθιστώντας απαραίτητη τη συστηματική επικοινωνία με τον γιατρό.

Διαχείριση της καθημερινότητας με νόσο graves

Η σωστή τήρηση της θεραπευτικής αγωγής βοηθά να διατηρείται υπό έλεγχο η πορεία της penyakit. Αλλαγή συμπτωμάτων, εγκυμοσύνη ή προσπάθεια να αποκτήσει κανείς παιδί θα πρέπει πάντα να γνωστοποιείται στον γιατρό για κατάλληλη προσαρμογή της θεραπείας. Παράλληλα, η προσοχή στη διατροφή, τα συμπληρώματα και τον τρόπο ζωής έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή ορισμένες τροφές ή παρασκευάσματα ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την υγεία.

• Συνιστάται ο περιορισμός κατανάλωσης τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε ιώδιο, όπως τα φύκια.
• Η λήψη πολυβιταμινών ή φαρμάκων με ιώδιο δεν πρέπει να γίνεται χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού.
• Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην επιλογή σιροπιών για το βήχα ή άλλων παραφαρμακευτικών προϊόντων, καθώς κάποια από αυτά περιέχουν ιώδιο.

Διατροφή και νόσος του graves

Δεδομένου ότι ο θυρεοειδής χρησιμοποιεί το ιώδιο για την παραγωγή ορμονών, θα πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολική πρόσληψη αυτού του στοιχείου. Τα υπερβολικά επίπεδα ιωδίου στη διατροφή μπορεί να εντείνουν τα συμπτώματα. Η ιατρική συμβουλή είναι απαραίτητη σχετικά με τη χρήση κατάλληλων συμπληρωμάτων, πολυβιταμινών ή άλλων σκευασμάτων, ώστε να γνωρίζει κάποιος ποια προϊόντα ή διατροφικές πηγές πρέπει να αποφεύγονται.

Μακροπρόθεσμη πρόγνωση

Αν και η νόσος αυτή μπορεί να προκαλέσει δυσκολίες, η έγκαιρη θεραπεία συμβάλλει σε ικανοποιητική ποιότητα ζωής και μειώνει το ενδεχόμενο επιπλοκών. Σε ηπιότερες μορφές της ασθένειας, είναι δυνατό να επέλθει ύφεση, αν και ιδίως στα παιδιά η ύφεση τείνει να είναι προσωρινή.

Απαιτείται διαρκής παρακολούθηση – ο τακτικός έλεγχος των θυρεοειδικών ορμονών διασφαλίζει τη σωστή ρύθμιση της αγωγής. Οποιαδήποτε νέα συμπτώματα πρέπει να αναφέρονται άμεσα στον γιατρό.

Σημεία που αξίζει να γνωρίζετε

Πρόκειται για αυτοάνοση πάθηση που έχει ως αποτέλεσμα την υπερπαραγωγή θυρεοειδικών ορμονών. Τυπικές εκδηλώσεις είναι οι διαταραχές στα μάτια, η έντονη κόπωση, ο γρήγορος καρδιακός παλμός, δυσλειτουργίες στη χώνευση και διαταραχές της εμμήνου ρύσεως. Η θεραπεία είναι αποτελεσματική, εφόσον ο ασθενής ακολουθεί τις οδηγίες του γιατρού, υποβάλλεται στους απαραίτητους ελέγχους και προσαρμόζει τη διατροφή του, ειδικά περιορίζοντας την πρόσληψη ιωδίου. Η έγκαιρη επικοινωνία με τον ειδικό σε περίπτωση εμφάνισης νέων συμπτωμάτων είναι καθοριστική.