Υπερτρίχωση: Αιτίες και θεραπεία – Αυξημένη τριχοφυΐα στις γυναίκες

Ο όρος υπερτρίχωση αναφέρεται στην εμφάνιση αυξημένης τριχοφυΐας στο πρόσωπο ή το σώμα, φαινόμενο που παρατηρείται κυρίως σε γυναίκες και σε άτομα που έχουν γεννηθεί με γυναικεία ανατομία. Παρόλο που αυτή η κατάσταση μπορεί να προκαλέσει ενόχληση ή να επηρεάσει αρνητικά την καθημερινότητα, είναι σημαντικό να κατανοεί κανείς τους παράγοντες που την προκαλούν καθώς και τις επιλογές αντιμετώπισης που υπάρχουν.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο

Η υπερτρίχωση παρατηρείται συχνότερα σε ορισμένες ομάδες του πληθυσμού, αλλά η εμφάνισή της επηρεάζεται από πολλαπλές παραμέτρους. Η κληρονομικότητα φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς άτομα με οικογενειακό ιστορικό ορμονικών διαταραχών έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν ανεπιθύμητη τριχοφυΐα.

• Η γεωγραφική καταγωγή έχει επίσης σημασία: άτομα με ιστορικό από περιοχές της Μεσογείου, της Νότιας Ασίας, της Μέσης Ανατολής ή ισπανικής προέλευσης εμφανίζουν συχνότερα αυτό το φαινόμενο.
• Η ύπαρξη υπερβολικού σωματικού βάρους ή παχυσαρκίας μπορεί να προκαλέσει αυξημένη παραγωγή ανδρογόνων, οδηγώντας σε έντονα συμπτώματα υπερτρίχωσης.

Διάγνωση της υπερτρίχωσης

Για τη διάγνωση αυτής της διαταραχής, ο ιατρός αξιολογεί αρχικά το βαθμό τριχοφυΐας και συνεκτιμά πιθανά συνοδά συμπτώματα, όπως ακμή ή άλλες δερματικές αλλοιώσεις. Συχνά για τον εντοπισμό της αιτίας πραγματοποιούνται επιπλέον εξετάσεις:

• Αιματολογικές εξετάσεις για τη μέτρηση των επιπέδων ορμονών.
• Υπερηχογράφημα που εξετάζει τις ωοθήκες και τη μήτρα.
• Εξετάσεις όπως ακτινογραφία, υπολογιστική τομογραφία ή μαγνητική τομογραφία με στόχο τον έλεγχο των επινεφριδίων ή του εγκεφάλου.
• Γυναικολογικός έλεγχος για εντοπισμό κύστεων ή νεοπλασιών.

Η βαρύτητα της κατάστασης συχνά εκτιμάται με ειδική κλίμακα που βασίζεται στην ένταση της τριχοφυΐας σε εννέα διαφορετικές περιοχές του σώματος. Όσο μεγαλύτερη είναι η τελική βαθμολογία, τόσο πιο σοβαρή θεωρείται η διαταραχή.

Τρόποι αντιμετώπισης

Όταν η έντονη τριχοφυΐα προκαλεί δυσφορία, υπάρχουν τόσο απλές λύσεις που μπορεί να εφαρμοστούν στο σπίτι όσο και ιατρικές θεραπείες. Ο βασικός στόχος της διαχείρισης είναι η ελάττωση της ορατής τριχοφυΐας ή η επιβράδυνση της ανάπτυξης τριχών.

• Ρύθμιση σωματικού βάρους. Η απώλεια βάρους συχνά συμβάλλει στη μείωση των ανδρογόνων και της τριχοφυΐας που σχετίζεται με αυτά.
• Ξύρισμα. Απλή και διαδεδομένη τεχνική που χρειάζεται τακτική επανάληψη. Σε ευαίσθητα δέρματα μπορεί να απαιτείται χρήση καταπραϋντικής κρέμας.
• Αποτρίχωση με τσιμπιδάκι ή κλωστή. Οι τρίχες αφαιρούνται από τη ρίζα, κάτι που μπορεί να προκαλέσει δυσφορία ή παροδικό ερεθισμό.
• Αποτρίχωση με κερί. Μέθοδος γρήγορη και αποτελεσματική για μεγαλύτερες περιοχές, αν και υπάρχει ενδεχόμενο ερεθισμού του δέρματος.
• Αποτριχωτικές κρέμες. Πρόκειται για προϊόντα με χημικές ουσίες που διαλύουν την τρίχα, ωστόσο ενδέχεται να προκαλέσουν αντιδράσεις σε ευαίσθητα δέρματα – συνιστάται δοκιμή σε μικρή περιοχή πρώτα.
• Ηλεκτροαποτρίχωση. Πρόκειται για μακροπρόθεσμη τεχνική που καταστρέφει το θύλακα της τρίχας με ηλεκτρικό ρεύμα. Απαιτούνται πολλαπλές συνεδρίες για μόνιμο αποτέλεσμα στην περιοχή εφαρμογής.
• Αποτρίχωση με λέιζερ. Το λέιζερ καταστρέφει τη ρίζα της τρίχας με θερμότητα και απαιτούνται επαναλαμβανόμενες συνεδρίες.
• Φαρμακευτική αγωγή. Ο γιατρός μπορεί να συστήσει σκευάσματα που αναστέλλουν την ανάπτυξη τριχών. Εάν διακοπεί η θεραπεία, η τριχοφυΐα συνήθως επανέρχεται.
• Αντισυλληπτικά χάπια. Τα σκευάσματα αυτά βοηθούν στη μείωση των ανδρογόνων μακροπρόθεσμα και περιορίζουν τη σωματική τριχοφυΐα.
• Αντιανδρογόνα φάρμακα. Επηρεάζουν την ευαισθησία του σώματος στα ανδρογόνα και μειώνουν την ανταπόκριση σε αυτά.
• Κρέμα εφλορνιθίνης. Επιβραδύνει την επανεμφάνιση της τριχοφυΐας και χρησιμοποιείται κυρίως στο πρόσωπο.
• Αποχρωματισμός. Αντί για αφαίρεση μπορεί να γίνει λεύκανση ώστε οι τρίχες να φαίνονται λιγότερο.
• Χορήγηση χαμηλών δόσεων κορτικοστεροειδών. Μπορεί να εφαρμοστεί εφόσον τα επινεφρίδια λειτουργούν υπερβολικά.
• Χορήγηση αγωνιστών GnRH. Πρόκειται για ενέσεις που μειώνουν τα επίπεδα ορμονών, αν και δεν αποτελούν βασική θεραπεία λόγω κόστους ή παρενεργειών.
• Φάρμακα που περιορίζουν την ινσουλίνη. Σκευάσματα όπως η μετφορμίνη μειώνουν και τα ανδρογόνα στοιχεία σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά η χρήση τους ως βασική θεραπεία είναι σπάνια.

Πιθανές επιπλοκές

Η ανεπιθύμητη τριχοφυΐα συχνά σχετίζεται με ψυχολογική επιβάρυνση. Η μεταβολή της εικόνας σώματος και η μείωση της αυτοεκτίμησης δύνανται να προκαλέσουν συνεχές άγχος ή καταθλιπτική διάθεση.

Τρόποι πρόληψης

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να εφαρμοστούν μέτρα για τη μείωση της πιθανότητας εμφάνισης υπερτρίχωσης. Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και η αποφυγή συγκεκριμένων παραγόντων συμβάλλουν στην πρόληψη νέων συμπτωμάτων, ειδικά σε περιπτώσεις συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών.

• Υιοθετήστε μια ισορροπημένη διατροφή που καλύπτει τις θερμιδικές ανάγκες του οργανισμού.
• Ασκηθείτε συστηματικά και διατηρήστε υγιές σωματικό βάρος.
• Συμβουλευτείτε άμεσα τον ιατρό σας αν λαμβάνετε φάρμακα που ενδέχεται να προκαλέσουν ανεπιθύμητη τριχοφυΐα, ώστε να εξεταστεί η πιθανότητα αντικατάστασής τους.

Βασικά σημεία

Η υπερτρίχωση χαρακτηρίζεται από αυξημένη τριχοφυΐα στο πρόσωπο ή το σώμα και αφορά κυρίως γυναίκες ή άτομα με γυναικεία φυσιολογία. Αν και ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά την ψυχολογία, υπάρχουν πολλές δυνατότητες υποστήριξης και αποδοτικές λύσεις. Εάν παρατηρήσετε σημαντικές αλλαγές ή ανησυχείτε για την ανάπτυξη της τριχοφυΐας σας, απευθυνθείτε σε εξειδικευμένο γιατρό.