Ιμπετιγκο: συμπτώματα, αιτίες, επιπλοκές και θεραπεία

Η μολυσματική τερμινθία αποτελεί μια μεταδοτική δερματική λοίμωξη, που εμφανίζεται κυρίως σε περιοχές όπου το δέρμα έχει ήδη τραυματιστεί ή γρατζουνιστεί. Υπάρχουν ωστόσο παράγοντες που ενισχύουν τον κίνδυνο προσβολής από αυτή τη λοίμωξη.

Παράγοντες κινδύνου: ποιοι είναι πιο επιρρεπείς στην τερμινθία;

Τα μικρά παιδιά, ειδικά ηλικίας δύο έως πέντε ετών, προσβάλλονται συχνότερα από τερμινθία. Σε αυτές τις ηλικίες, το ανοσοποιητικό σύστημα δεν έχει ωριμάσει πλήρως, με αποτέλεσμα να είναι πιο ευάλωτο σε δερματικές μολύνσεις.

Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι το κλίμα. Σε περιοχές με ζεστό και υγρό καιρό, η τερμινθία εμφανίζεται συχνότερα, επειδή τα βακτήρια αναπτύσσονται και εξαπλώνονται πιο εύκολα σε αυτού του είδους τις συνθήκες.

Τραύματα, εκδορές και αμυχές στο δέρμα διευκολύνουν τη διείσδυση και την εγκατάσταση των βακτηρίων. Επίσης, δερματικές παθήσεις όπως ατοπική δερματίτιδα, εκζέματα, μυκητιάσεις, ψώρα, φθειρίαση ή τσιμπήματα εντόμων αυξάνουν τον κίνδυνο, καθώς το ξύσιμο προκαλεί επιπλέον βλάβες που βοηθούν στην εξάπλωση της μόλυνσης.

Η τερμινθία εξαπλώνεται ταχέως σε χώρους όπου συνυπάρχουν πολλά άτομα ή όπου οι συνθήκες είναι στενές, όπως σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, νηπιαγωγεία και σχολεία. Η χρήση κοινών ρούχων, σεντονιών ή πετσετών με άτομο που έχει προσβληθεί μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση της λοίμωξης.

Παθήσεις ή εξασθένηση του ανοσοποιητικού

Ορισμένες ασθένειες ή θεραπείες προκαλούν αποδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος. Παραδείγματα αποτελούν οι διαταραχές της ηπατικής ή νεφρικής λειτουργίας, ο σακχαρώδης διαβήτης, η αιμοκάθαρση, η χημειοθεραπεία, οι χρόνιες λοιμώξεις ή η ενδοφλέβια φαρμακευτική αγωγή. Τα άτομα αυτά είναι πιο ευάλωτα σε λοιμώξεις όπως η τερμινθία.

Η ανεπαρκής υγιεινή, το σπάνιο πλύσιμο του σώματος ή των χεριών ευνοεί τον πολλαπλασιασμό βακτηρίων και αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης. Τα παιδιά λόγω της συχνής επαφής και του ξυσίματος των τραυμάτων διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο επανεμφάνισης της λοίμωξης.

Πιθανές επιπλοκές της τερμινθίας

Παρότι συνήθως η πορεία της τερμινθίας είναι καλοήθης και δεν αφήνει σοβαρές συνέπειες, σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν επιπλοκές. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος προκύπτει όταν η λοίμωξη διαρκεί μεγάλο χρονικό διάστημα ή εξελίσσεται γρήγορα. Τα περισσότερα προβλήματα αντιμετωπίζονται με αντιβιοτικά.

• Φλεγμονή του δέρματος (κυτταρίτιδα): η μόλυνση μπορεί να επεκταθεί σε βαθύτερα στρώματα του δέρματος, προκαλώντας ερυθρότητα, πόνο, οίδημα ή αίσθηση θερμότητας στην περιοχή. Μερικές φορές εμφανίζονται γενικά συμπτώματα, όπως πυρετός, ρίγη και κόπωση. Η αθεράπευτη κυτταρίτιδα μπορεί να γίνει απειλητική για τη ζωή.
• Σταγονοειδής ψωρίαση: μετά από βακτηριακή λοίμωξη μπορεί να εμφανιστεί μη μολυσματικό, αλλά ενοχλητικό εξάνθημα, το οποίο συνήθως υποχωρεί μόνο του μετά από μερικές εβδομάδες. Ο γιατρός μπορεί να συστήσει ειδικές κρέμες.
• Ουλές: τα μεμονωμένα εξανθήματα συνήθως δεν αλλοιώνουν μόνιμα το δέρμα. Ωστόσο, αν υπάρξει συνεχές ξύσιμο ή σε πιο βαριές μορφές (εκτυμα), αυξάνονται οι πιθανότητες για ουλές.
• Νεφρική φλεγμονή: σπανίως η μόλυνση μπορεί να επηρεάσει τα αγγεία των νεφρών. Εάν εμφανιστεί σκουρόχρωμα ή αιματηρά ούρα, οίδημα στην κοιλιά, τα πόδια, το πρόσωπο ή τα μάτια, είναι απαραίτητη η άμεση ιατρική αξιολόγηση.
• Σήψη: όταν τα βακτήρια εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος, αναπτύσσεται σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη που απαιτεί άμεση χορήγηση αντιβιοτικών. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν εξάνθημα με παράλληλο εμετό, υψηλό πυρετό, ταχύτερη αναπνοή ή έντονη αδυναμία, που χρειάζονται άμεση ιατρική παρέμβαση.
• Σταφυλοκοκκική δερματοπάθεια: κάποιοι τύποι βακτηρίων παράγουν τοξίνες με αποτέλεσμα φλυκταινώδη εξανθήματα, ερυθρότητα και απολέπιση του δέρματος. Τέτοιες περιπτώσεις απαιτούν ισχυρότερα αντιβιοτικά.
• Οστρακιά: εάν παρατηρηθεί ροζ εξάνθημα στο σώμα, αυτό μπορεί να υποδεικνύει την έναρξη της οστρακιάς, μιας βακτηριακής λοίμωξης που απαιτεί θεραπεία για την αποφυγή εξάπλωσης.

Πώς γίνεται η διάγνωση της τερμινθίας;

Η διάγνωση στηρίζεται κατά κύριο λόγο στην αναγνώριση των χαρακτηριστικών φυσαλίδων και εξανθημάτων που εμφανίζονται στο πρόσωπο ή σε άλλα μέρη του σώματος. Συνήθως δεν απαιτούνται ειδικές εξετάσεις. Εάν η πρώτη θεραπευτική επιλογή δεν είναι αποτελεσματική, ο γιατρός μπορεί να πάρει δείγμα από το τραύμα για να διαπιστώσει σε ποια αντιβιοτικά είναι ευαίσθητα τα βακτήρια.

Σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων, ο γιατρός ενδέχεται να ζητήσει επίχρισμα από τη ρινική κοιλότητα, καθώς τα υπεύθυνα βακτήρια συχνά εντοπίζονται στη μύτη.

Θεραπεία και ενέργειες σε περίπτωση λοίμωξης

Αν και στα περισσότερα περιστατικά η τερμινθία υποχωρεί μόνη της μέσα σε λίγες εβδομάδες, συνιστάται φαρμακευτική αντιμετώπιση με αντιβιοτικά, ώστε η ίαση να είναι ταχύτερη και να περιορίζεται η μεταδοτικότητα.

Η αγωγή με αντιβιοτικά επιφέρει συνήθως ανάρρωση εντός 7 έως 10 ημερών. Χορηγούνται με μορφή κρέμας ή αλοιφής σε τοπικές βλάβες, με προσεκτική εφαρμογή βάσει οδηγιών του ιατρού.

• Πριν από την επάλειψη του φαρμάκου, το τραύμα πρέπει να καθαρίζεται απαλά με ζεστό νερό και σαπούνι.
• Οι αντιβιοτικές κρέμες χρησιμοποιούνται συνήθως αρκετές φορές την ημέρα για 5 έως 7 ημέρες.
• Είναι απαραίτητο το πλύσιμο των χεριών πριν και μετά την εφαρμογή του σκευάσματος.
• Εφόσον είναι εφικτό, η πάσχουσα περιοχή πρέπει να καλύπτεται με επίδεσμο.

Σε εκτεταμένες βλάβες μπορεί να απαιτηθεί χορήγηση από του στόματος αντιβιοτικών. Η λήψη ολόκληρης της συνταγογραφημένης αγωγής είναι σημαντική ακόμη και αν παρατηρηθεί βελτίωση νωρίτερα, αλλιώς υπάρχει κίνδυνος υποτροπής της λοίμωξης.

Σε περίπτωση που τα συμπτώματα δεν υποχωρούν ή τα εξανθήματα πολλαπλασιάζονται κατά τη διάρκεια της θεραπείας, είναι απαραίτητη η ενημέρωση του ιατρού για περαιτέρω αξιολόγηση.

Πότε είναι ανάγκη να απευθυνθείτε σε γιατρό;

Αν υπάρχει υποψία τερμινθίας, συνίσταται επικοινωνία με γιατρό ή δερματολόγο για ακριβή διάγνωση και κατάλληλη θεραπεία. Εάν εμφανιστούν πυρετός ή σημαντική επιδείνωση της γενικής κατάστασης μαζί με τα εξανθήματα, θα πρέπει να ζητηθεί άμεσα ιατρική συμβουλή.

Επαναλαμβανόμενα επεισόδια, συχνές υποτροπές ή σοβαρότερες μορφές της λοίμωξης αποτελεί ένδειξη για επιπλέον διαγνωστικούς ελέγχους και βαθύτερη διερεύνηση.

Τρόποι πρόληψης και μέτρα περιορισμού της εξάπλωσης

Παρότι δεν είναι εφικτό να αποφευχθεί εντελώς η έκθεση στα βακτήρια, υπάρχουν τρόποι να μειωθεί ο κίνδυνος μόλυνσης ή διασποράς της νόσου.

• Τηρείτε σχολαστικά τους κανόνες υγιεινής και πλένετε συχνά τα χέρια σας, ειδικά μετά την επαφή με τη μολυσμένη περιοχή.
• Πλένετε τις προσβεβλημένες περιοχές με σαπουνόνερο και καλύπτετέ τες με επίδεσμο, εάν είναι εφικτό.
• Ρούχα, σεντόνια και πετσέτες του ασθενούς πρέπει να πλένονται σε υψηλή θερμοκρασία.
• Απολυμαίνετε παιχνίδια και άλλα αντικείμενα, αν έχουν χρησιμοποιηθεί από μολυσμένο άτομο.
• Μην ανταλλάσσετε προσωπικά είδη υγιεινής, ρούχα ή κλινοσκεπάσματα.

Για όσο διαρκεί η λοίμωξη, αποφύγετε τη στενή επαφή με άλλους, κυρίως με βρέφη και μικρά παιδιά. Δεν συνιστάται η παρουσία σε σχολικές ή αθλητικές δραστηριότητες και άλλους δημόσιους χώρους μέχρι την πλήρη ίαση.

Η τήρηση των παραπάνω μέτρων συμβάλλει στην αποτροπή μόλυνσης και διασποράς, καθώς η τερμινθία συνήθως είναι παροδική και θεραπεύεται αποτελεσματικά. Η έγκαιρη αναγνώριση, η ορθή φροντίδα και η συμμόρφωση στις οδηγίες του γιατρού είναι καθοριστικοί παράγοντες για την άμεση ανάρρωση.