Γιατί το σώμα σας αντιδρά στις αλλαγές του καιρού;

Έχετε παρατηρήσει πόνο στις αρθρώσεις λίγο πριν ξεσπάσει βροχή ή αύξηση του πονοκεφάλου όταν αλλάζει η ατμοσφαιρική πίεση; Δεν είστε οι μόνοι, καθώς ολοένα περισσότεροι αναφέρουν περίεργα συμπτώματα όταν μεταβάλλονται οι καιρικές συνθήκες. Πρόκειται για πραγματική φυσιολογική αντίδραση που έχει αναγνωριστεί από την επιστημονική κοινότητα: το σώμα όντως ανταποκρίνεται στις αλλαγές του καιρού. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται μετεωροτροπισμός και αφορά τη βιολογική απόκριση του οργανισμού σε μεταβολές των μετεωρολογικών παραμέτρων που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την υγεία μας.

Τι είναι ο μετεωροτροπισμός

Ευαισθησία του οργανισμού στις καιρικές συνθήκες

Ο μετεωροτροπισμός χαρακτηρίζεται από μετατροπές στις φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού που σχετίζονται με το κλίμα ή τις ατμοσφαιρικές συνθήκες. Τα συστήματα που ενδέχεται να παρουσιάσουν αντίδραση περιλαμβάνουν:

• Το αγγειακό σύστημα

• Το νευρικό σύστημα

• Τη ρύθμιση ορμονών

• Το ανοσοποιητικό σύστημα

• Το μυοσκελετικό σύστημα και τις αρθρώσεις

Ενώ κάποια άτομα δεν εκδηλώνουν συμπτώματα όταν αλλάζει ο καιρός, άλλοι – ειδικά όσοι πάσχουν από χρόνιες ασθένειες – μπορεί να βιώσουν έντονη δυσφορία.

Ποιοι παράγοντες του καιρού επηρεάζουν τον οργανισμό

• Ατμοσφαιρική πίεση

• Μεταβολές θερμοκρασίας

• Επίπεδα υγρασίας

• Δύναμη ανέμου

• Μαγνητικές καταιγίδες και υπεριώδη ακτινοβολία

Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν τόσο σωματικές όσο και συναισθηματικές αντιδράσεις.

Πώς επηρεάζουν οι μεταβολές του καιρού το ανθρώπινο σώμα

1. Πόνοι στις αρθρώσεις και διακυμάνσεις πίεσης

Η ατμοσφαιρική πίεση επηρεάζει τον όγκο του αρθρικού υγρού· όταν η πίεση μειώνεται, είναι δυνατόν να δημιουργούνται μικρές διαστολές στις αρθρώσεις, που ασκούν πίεση στα νευρικά άκρα. Για το λόγο αυτό, άτομα με αρθρίτιδα, οστεοαρθρίτιδα ή προηγούμενους τραυματισμούς συχνά νιώθουν πόνο πριν τη βροχή ή σε περίπτωση καταιγίδας.

2. Κεφαλαλγίες και επεισόδια ημικρανίας

Οι διακυμάνσεις της πίεσης επηρεάζουν τα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου, προκαλώντας τη διαστολή ή τη συστολή τους, με αποτέλεσμα την εμφάνιση κρίσεων ημικρανίας ή αίσθημα πίεσης στους κροτάφους. Τα άτομα με διαταραχές του αυτόνομου νευρικού συστήματος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σ’ αυτές τις αλλαγές.

3. Αλλαγές στη διάθεση

Μειωμένη ηλιοφάνεια, μικρότερη διάρκεια της ημέρας και αυξημένη υγρασία διαταράσσουν την ισορροπία της μελατονίνης και της σεροτονίνης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε απάθεια, διακύμανση της διάθεσης ή ακόμη και εποχική κατάθλιψη.

4. Μεταβολές στην αρτηριακή πίεση

Ο οργανισμός προσπαθεί να διατηρήσει σταθερή εσωτερική ισορροπία και υπό την επήρεια των καιρικών μεταβολών τα αγγεία διαστέλλονται ή συστέλλονται απότομα. Αυτός ο μηχανισμός μπορεί να προκαλέσει ξαφνικές μεταβολές στην αρτηριακή πίεση, ιδιαίτερα σε όσους παρουσιάζουν υπέρταση ή υπόταση.

Ποιοι ανήκουν στις ομάδες υψηλότερης ευαισθησίας στον καιρό

• Ηλικιωμένοι

• Όσοι πάσχουν από καρδιαγγειακές παθήσεις

• Άτομα με διαταραχές του νευρικού ή μυοσκελετικού συστήματος

• Άτομα με άσθμα ή άλλες χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις

• Όσοι εμφανίζουν ημικρανίες ή διαταραχές της ψυχικής υγείας

Τρόποι ανακούφισης των συμπτωμάτων λόγω μεταβολών καιρού

1. Παρακολουθείτε το σώμα σας και τις καιρικές προγνώσεις

Γνωρίζοντας πότε αναμένεται αλλαγή του καιρού ή μείωση της πίεσης, μπορείτε να προετοιμαστείτε καλύτερα: ενισχύστε την ξεκούραση, αποφύγετε το άγχος, ενυδατωθείτε επαρκώς και μειώστε τη φυσική καταπόνηση.

2. Προσαρμόστε τη διατροφή σας

• Περιορίστε την πρόσληψη αλατιού, διότι μπορεί να εντείνει την κατακράτηση υγρών και να αυξήσει την πίεση

• Επιλέξτε τρόφιμα πλούσια σε μαγνήσιο, το οποίο βοηθά στη χαλάρωση των αγγείων

• Φροντίστε να πίνετε αρκετό νερό, καθώς η αφυδάτωση μπορεί να επιδεινώσει τη ροή του αίματος και να συμβάλει σε πονοκεφάλους

3. Ασκήσεις αναπνοής και τεχνικές χαλάρωσης

Ελεγχόμενη αναπνοή και πρακτικές χαλάρωσης βοηθούν στη ρύθμιση του νευρικού συστήματος, μειώνουν την αρτηριακή πίεση, βελτιώνουν την αιμάτωση του εγκεφάλου και περιορίζουν τους πονοκεφάλους.

4. Θερμότητα και ήπια φυσική δραστηριότητα

Εφαρμογή ζεστών επιθεμάτων ή ελαφρύ μασάζ στις αρθρώσεις μπορεί να ανακουφίσει τον πόνο. Ήπια κίνηση, όπως περπάτημα ή διατάσεις, ενισχύει την κυκλοφορία του αίματος και μειώνει τη δυσκαμψία.