Μεροληψία συνέχισης και επιλογές κατεύθυνσης

Έχετε παρατηρήσει ότι ορισμένες στάσεις του σώματος ανακουφίζουν τον πόνο στη μέση, ενώ άλλες τον κάνουν εντονότερο; Σε πολλά άτομα με συχνά προβλήματα στη σπονδυλική στήλη, όπως κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, φλεγμονή στις αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης ή πόνο στην ιερολαγόνια άρθρωση, τα συμπτώματα μεταβάλλονται ανάλογα με τη στάση και το είδος της κίνησης. Αυτή τη σχέση τη χρησιμοποιούν ειδικοί της φυσικής ιατρικής και προπονητές για να βοηθούν στη σωστότερη διαχείριση του πόνου στο σπίτι, στον χώρο εργασίας ή κατά την άσκηση.

Τι σημαίνει κατευθυντική απόκλιση

Η κατευθυντική απόκλιση αποτελεί βασικό στοιχείο της αξιολόγησης της κίνησης όταν εξετάζεται ο πόνος στη μέση. Οι ειδικοί παρατηρούν πώς στέκεται, κάθεται, περπατά και κινείται ένα άτομο, ενώ εξίσου σημαντική είναι και η προσωπική του καταγραφή: σε ποιες στιγμές ο πόνος αυξάνεται και πότε μειώνεται.

Το συγκεκριμένο πλαίσιο αναφέρεται συχνά ως μη παθoανατομική ταξινόμηση του πόνου. Μία από τις πιο γνωστές προσεγγίσεις διεθνώς είναι το σύστημα McKenzie, το οποίο εφαρμόζεται από πολλούς φυσικοθεραπευτές.

Διαφορά μεταξύ παθοανατομικής και μη παθοανατομικής αξιολόγησης

Στη διαγνωστική πράξη χρησιμοποιούνται δύο διαφορετικοί τρόποι προσέγγισης: ο παθοανατομικός και ο μη παθοανατομικός. Η παθοανατομική αξιολόγηση βασίζεται στην κλινική εξέταση και σε απεικονιστικές ή άλλες εξετάσεις, όπως ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία. Αντίθετα, η μη παθοανατομική προσέγγιση δίνει έμφαση στην κίνηση και στις καταστάσεις που αλλάζουν την ένταση ή τον χαρακτήρα του πόνου. Όταν οι δύο τρόποι συνδυάζονται, είναι δυνατό να τεθεί πιο ακριβής διάγνωση και να επιλεγεί πιο κατάλληλη στρατηγική αντιμετώπισης.

Μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και χωρίς ενδείξεις ερεθισμού της νευρικής ρίζας, σε απεικονιστικό έλεγχο εντοπίζεται κήλη δίσκου στο 20–76% των ατόμων. Επιπλέον, σε περίπου ένα τρίτο των ανθρώπων που δεν έχουν καθόλου πόνο, μπορεί να βρεθούν εκφυλιστικές αλλοιώσεις δίσκων, κήλες, μεταβολές στις αρθρώσεις ή πίεση νευρικής ρίζας. Αυτό υποδηλώνει ότι η φλεγμονή ή οι δομικές αλλαγές δεν συνεπάγονται απαραίτητα εμφάνιση συμπτωμάτων, ενώ σε άλλες περιπτώσεις ο πόνος μπορεί να επιμένει παρότι τα αποτελέσματα των εξετάσεων δεν μεταβάλλονται.

Πώς να εντοπίσετε ποια κατεύθυνση μειώνει τον πόνο

Η κατάσταση της μέσης συχνά συνδέεται με μια συγκεκριμένη κατεύθυνση κίνησης που είτε ελαττώνει είτε επιδεινώνει τον πόνο. Για παράδειγμα, αν η μέση ανακουφίζεται όταν κάνετε έκταση (δηλαδή όταν λυγίζετε προς τα πίσω), τότε υπάρχει κυρίαρχη τάση προς την έκταση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, βελτίωση μπορεί να εμφανίζεται όταν ξαπλώνετε μπρούμυτα ή όταν κάνετε δραστηριότητες όπου η σπονδυλική στήλη μένει σε θέση έκτασης. Αντίθετα, όταν η κάμψη προς τα εμπρός μειώνει την ενόχληση, είναι πιθανό να υπερισχύει τάση προς την κάμψη (flexion).

Πότε ο πόνος μειώνεται με την έκταση προς τα πίσω;

Άτομα που ανακουφίζονται όταν λυγίζουν προς τα πίσω συχνά σχετίζονται με προβλήματα δίσκου ή με βλάβες στους οπίσθιους συνδέσμους. Μείωση του πόνου ή αίσθημα βελτίωσης μπορεί να προκύπτει σε δραστηριότητες όπου η σπονδυλική στήλη οδηγείται σε έκταση. Αυτό μπορεί να φαίνεται όταν ξαπλώνετε μπρούμυτα ή, για παράδειγμα, όταν σηκώνεστε από καθιστή θέση κρατώντας την πλάτη ίσια.

• Δοκιμάστε να ξεκουράζεστε ξαπλωμένοι μπρούμυτα, καθώς αυτή η στάση οδηγεί φυσικά τη μέση σε έκταση.
• Προσπαθήστε να αποφεύγετε καταστάσεις που σας αναγκάζουν να σκύβετε προς τα εμπρός, όπως το σήκωμα πιο βαριών αντικειμένων με καμπουριασμένη πλάτη.
• Όταν χρειάζεται να σηκώσετε κάτι, κρατήστε τη μέση ευθεία και λυγίστε τα γόνατα.
• Συζητήστε με φυσικοθεραπευτή ή με γιατρό, ώστε να σας καθοδηγήσουν σε κατάλληλες ασκήσεις και θέσεις που διευκολύνουν τον έλεγχο των συμπτωμάτων.

Οι παραπάνω πρακτικές συμβάλλουν στη μείωση της πιθανότητας έξαρσης του πόνου και στη βελτίωση της καθημερινής λειτουργικότητας, σε άτομα των οποίων ο πόνος στη μέση επηρεάζεται από συγκεκριμένες κινήσεις ή στάσεις.