Άγχος τη νύχτα: Αίτια, συμπτώματα και τρόποι αντιμετώπισης

Το προηγούμενο βράδυ πριν τον γάμο μου, δυσκολεύτηκα να κοιμηθώ, ενώ το μυαλό μου βρισκόταν σε συνεχή εγρήγορση σχετικά με το τι με περίμενε τις επόμενες 24 ώρες. Δεν αισθανόμουν φόβο, αλλά δεν κατάφερνα να σταματήσω να ανησυχώ για οργανωτικά ζητήματα της ημέρας, τα οποία στη συνέχεια εξελίχθηκαν σε διαφορετικούς προβληματισμούς. Αναρωτιόμουν αν το φαγητό θα ήταν καλό, αν οι φωτογράφοι θα έβρισκαν εύκολα το μέρος, αν ο ήχος θα λειτουργούσε σωστά ή αν είχα κλειδώσει το αυτοκίνητο. Σκεφτόμουν ακόμη και αν θυμάμαι τι είχα πει σε έναν φίλο στο δημοτικό. Το μυαλό μου λειτουργούσε σαν «χαλασμένο ραδιόφωνο» που μετέδιδε μόνο τις «επιτυχίες» της νυχτερινής ανησυχίας.

Τι είναι η νυχτερινή ανησυχία

Ο όρος νυχτερινή ανησυχία αναφέρεται στην εμφάνιση άγχους ή φόβου το βράδυ, που δυσκολεύει τη χαλάρωση και την έλευση του ύπνου. Όσοι βιώνουν αυτή την κατάσταση συχνά αντιμετωπίζουν ενοχλητικές σκέψεις που κάνουν την εμφάνισή τους είτε κατά τη διάρκεια της βραδινής ώρας είτε προσπαθώντας να αποκοιμηθούν. Αυτές οι σκέψεις μπορεί να σχετίζονται με υποχρεώσεις στη δουλειά, διαφωνίες με κάποιον φίλο ή εκκρεμότητες που πρέπει να διευθετηθούν. Συνήθως συνοδεύονται από αδιάκοπη ροή σκέψεων, αλλά μπορούν επίσης να εκδηλωθούν με σωματικά συμπτώματα όπως προβλήματα στο στομάχι ή αυξημένο καρδιακό ρυθμό. Αν και δεν πρόκειται για επίσημη διάγνωση, όπως η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, η νυχτερινή ανησυχία είναι ένα φαινόμενο που μπορούν να βιώσουν οι περισσότεροι άνθρωποι.

Άγχος ύπνου και νυχτερινή ανησυχία

Το άγχος που σχετίζεται με τον ύπνο και η νυχτερινή ανησυχία έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά, καθώς εκδηλώνονται κατά τις βραδινές ώρες. Ωστόσο, το άγχος ύπνου αφορά κυρίως τον φόβο για το αν κάποιος θα καταφέρει να κοιμηθεί επαρκώς. Ενώ το άγχος ύπνου επικεντρώνεται στην ποιότητα της ανάπαυσης, η νυχτερινή ανησυχία μπορεί να αφορά οποιοδήποτε θέμα προκαλεί ανησυχία κατά τη νύχτα.

Συμπτώματα της νυχτερινής ανησυχίας

Τα συμπτώματα της νυχτερινής ανησυχίας παρουσιάζουν ομοιότητες με άλλα είδη άγχους, με τη διαφορά ότι εκδηλώνονται τις βραδινές ώρες. Ενδέχεται να παρατηρηθούν τα ακόλουθα:

• Ροή σκέψεων που δεν μπορεί να σταματήσει, για πράγματα που πρέπει να γίνουν την επόμενη ημέρα ή προηγούμενες συνομιλίες
• Δυσκολία στη χαλάρωση πριν τον ύπνο και γενικό αίσθημα ανησυχίας, ακόμη κι αν υπάρχει κόπωση
• Δυσκολία στην έναρξη του ύπνου, διακοπές κατά τη διάρκεια της νύχτας ή συχνά ξυπνήματα
• Αίσθηση αδυναμίας απαλλαγής από αισθήματα φόβου ή ανησυχίας
• Πεπτικές διαταραχές ή πόνος στο στομάχι
• Ιδρωμένες παλάμες, τρέμουλο και γενικό σωματικό άγχος

Αιτίες εμφάνισης νυχτερινής ανησυχίας

Η βασική αιτία που το άγχος εμφανίζεται έντονα τη νύχτα είναι συνήθως το γεγονός ότι εκείνες τις ώρες, μέσα στο γεμάτο και απαιτητικό πρόγραμμά μας, βρίσκουμε το χρόνο να έρθουμε αντιμέτωποι με τις σκέψεις μας. Κατά τη διάρκεια της ημέρας απασχολούμαστε με εργασία, οικογενειακές υποχρεώσεις και οικιακές εργασίες, γεγονός που μπορεί να αποσπά την προσοχή μας από το άγχος. Τις νυχτερινές ώρες, όμως, όταν μειώνονται τα εξωτερικά ερεθίσματα, ερχόμαστε πιο έντονα αντιμέτωποι με τους προβληματισμούς και τις ανησυχίες μας.

Τρόποι αντιμετώπισης της νυχτερινής ανησυχίας

Υπάρχουν αρκετές μέθοδοι που μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση της ανησυχίας κατά τη νύχτα:

• Βγείτε από το κρεβάτι. Αυτό βοηθά το μυαλό σας να ηρεμήσει και αποτρέπει τη σύνδεση του κρεβατιού με το στρες ή την ανησυχία.
• Ασχοληθείτε με μια ιδιαίτερα απλή και χαλαρωτική δραστηριότητα, όπως το διάβασμα ενός βαρετού βιβλίου ή το ελαφρύ τακτοποίημα του σπιτιού.
• Καταγράψτε τους προβληματισμούς σας. Με αυτόν τον τρόπο, οι σκέψεις σας βγαίνουν από το μυαλό σας και μεταφέρονται στο χαρτί.
• Δοκιμάστε τεχνικές προοδευτικής μυϊκής χαλάρωσης ώστε να μειώσετε την ένταση και να νιώσετε πιο ήρεμοι.
• Εξερευνήστε άλλες μεθόδους μείωσης του άγχους, όπως ο διαλογισμός ή η βαθιά αναπνοή.

Πρόληψη της νυχτερινής ανησυχίας

Η πρόληψη της νυχτερινής ανησυχίας είναι εφικτή και μπορούν να ακολουθηθούν συγκεκριμένα βήματα, σύμφωνα με ειδικούς:

1. Δημιουργήστε μια διαδικασία χαλάρωσης πριν τον ύπνο

Εντάξτε στη ρουτίνα σας χαλαρωτικές συνήθειες που θα βοηθήσουν το μυαλό σας να αποφορτιστεί προτού κοιμηθείτε.

2. Απομακρύνετε το κινητό σας

Περιορίστε τη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών το βράδυ, ειδικά λίγο πριν τον ύπνο, καθώς το μπλε φως μπορεί να εμποδίζει την παραγωγή μελατονίνης.

3. Μειώστε την κατανάλωση καφεΐνης αργά μέσα στη μέρα

Σκεφτείτε να περιορίσετε την πρόσληψη καφεΐνης, καθώς μπορεί να διατηρήσει τον οργανισμό σας σε κατάσταση εγρήγορσης.

4. Εστιάστε στη μείωση του στρες

Η διαχείριση του στρες μέσω τεχνικών όπως ο διαλογισμός, η φροντίδα του εαυτού, η άσκηση και οι βαθιές αναπνοές μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της ανησυχίας τη νύχτα.

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας για τη νυχτερινή ανησυχία

Εάν έχετε δοκιμάσει διάφορους τρόπους διαχείρισης της νυχτερινής ανησυχίας χωρίς αποτέλεσμα ή αν το πρόβλημα έχει σοβαρό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής σας, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό. Εξειδικευμένοι επαγγελματίες μπορούν να σας βοηθήσουν να καταρτίσετε ένα κατάλληλο πλάνο αντιμετώπισης.

Συμπέρασμα

Η νυχτερινή ανησυχία περιγράφει το άγχος ή τη δυσφορία που εκδηλώνεται τις βραδινές ώρες και μπορεί να παρεμποδίζει τον ύπνο, κάνοντάς την μια ιδιαίτερα ενοχλητική εμπειρία. Παρόλο που αφορά ευρεία μερίδα του πληθυσμού, η διαχείρισή της είναι δυνατή μέσω αποτελεσματικών στρατηγικών ή με τη συμβολή ειδικών όπου αυτό απαιτείται.