Αλλεργία στο σουσάμι και διασταυρούμενη αντιδραστικότητα

Οι σπόροι σουσαμιού χρησιμοποιούνται εδώ και χιλιάδες χρόνια και εκτιμώνται για τη γεύση τους, τη θρεπτική τους αξία και τα συστατικά που θεωρούνται ωφέλιμα για την υγεία. Αυτοί οι μικροί σπόροι συναντώνται σε τρεις αποχρώσεις: λευκή, μαύρη και καφέ. Το σουσάμι και το έλαιό του δεν εμφανίζονται μόνο στη μαγειρική, αλλά και σε πλήθος καλλυντικών ή φαρμακευτικών προϊόντων.

Τι είναι η αλλεργία στο σουσάμι

Παρότι η αλλεργία στο σουσάμι δεν αποτελεί νέο φαινόμενο, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται συχνότερα. Η συγκεκριμένη αλλεργία προκύπτει όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά με λανθασμένο τρόπο στις πρωτεΐνες που υπάρχουν στους σπόρους σουσαμιού ή σε προϊόντα που προέρχονται από αυτούς.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, το σουσάμι αναγνωρίζεται ως σημαντικό αλλεργιογόνο και σε πολλές χώρες είναι υποχρεωτική η αναγραφή της παρουσίας του σε έτοιμα τρόφιμα. Εκτός από το σουσάμι, στα τρόφιμα που συσχετίζονται συχνά με αλλεργικές αντιδράσεις περιλαμβάνονται επίσης το γάλα, τα ψάρια, τα αυγά, το σιτάρι, η σόγια, οι ξηροί καρποί, τα οστρακοειδή, καθώς και τα φιστίκια (αραχίδες).

Πώς εκδηλώνεται η αλλεργία στο σουσάμι

Τα συμπτώματα της αλλεργίας στο σουσάμι μπορεί να διαφέρουν σημαντικά, από ήπιες ενοχλήσεις έως καταστάσεις που απειλούν τη ζωή. Συχνά παρατηρούνται κνίδωση ή εξανθήματα, κνησμός, αίσθημα μυρμηγκιάσματος στο στόμα ή στον λαιμό και ρινική συμφόρηση. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί αναφυλαξία, μια απειλητική για τη ζωή κατάσταση που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.

Σε ορισμένα άτομα η σύνδεση με προϊόντα που περιέχουν σουσάμι γίνεται αμέσως, μόλις τα καταναλώσουν ή ακόμη και όταν έρθουν σε επαφή με αυτά: στο δέρμα μπορεί να εμφανιστούν εξανθήματα ή πομφοί. Η αλλεργία αυτή μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, ωστόσο σε κάποιους υποχωρεί με την πάροδο του χρόνου, ενώ σε άλλους παραμένει σε όλη τη ζωή.

Αν η αλλεργία στο σουσάμι έχει αντίστοιχο κίνδυνο με άλλες αλλεργίες

Οι πρωτεΐνες του σουσαμιού εμφανίζουν αρκετές ομοιότητες με τη δομή άλλων φυτικών πρωτεϊνών, ιδιαίτερα εκείνων που σχετίζονται με τα φιστίκια (αραχίδες). Για τον λόγο αυτό έχει παρατηρηθεί ότι άτομα με αλλεργία στο σουσάμι συχνά μπορεί να αντιδρούν και στα φιστίκια, και το αντίστροφο. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται διασταυρούμενη αντίδραση, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα δεν ξεχωρίζει επαρκώς πρωτεΐνες με παρόμοια δομή και ενεργοποιεί αλλεργική αντίδραση.

Είναι επίσης πιθανό τα άτομα με ευαισθησία στο σουσάμι να παρουσιάσουν ανεπιθύμητες αντιδράσεις όταν καταναλώνουν σίκαλη, ακτινίδιο, παπαρουνόσπορο ή ορισμένους ξηρούς καρπούς, όπως φουντούκια, καρύδια, κάσιους, μακαντάμια ή φιστίκια Αιγίνης. Αν έχει διαγνωστεί αλλεργία στο σουσάμι, είναι σκόπιμο να συζητήσετε με γιατρό ποια άλλα τρόφιμα θα πρέπει να αποφεύγετε.