Ακτινολογικά ευρήματα οστεοαρθρίτιδας

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η οστεοαρθρίτιδα εντοπίζεται με βάση το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς, την κλινική εξέταση και τις απεικονιστικές εξετάσεις των αρθρώσεων που έχουν επηρεαστεί. Κεντρικό ρόλο στη διαδικασία έχει η ακτινογραφία, μέσω της οποίας αξιολογούνται οι μεταβολές στην άρθρωση. Ορισμένες φορές ζητούνται και εξετάσεις αίματος, ώστε να αποκλειστούν άλλες πιθανές παθήσεις.

Ακτινογραφίες και διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας

Παρότι οι ακτινογραφίες προσφέρουν σημαντικά στοιχεία για την κατάσταση των αρθρώσεων, δεν είναι δεδομένο ότι τα ευρήματα συμβαδίζουν με τα συμπτώματα που αναφέρει ο ασθενής. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να φαίνονται έντονες αλλοιώσεις συμβατές με οστεοαρθρίτιδα στις εικόνες, χωρίς το άτομο να έχει ιδιαίτερα έντονο πόνο. Άλλοτε ισχύει το αντίστροφο: ο πόνος και η ενόχληση μπορεί να είναι σημαντικά, ενώ οι απεικονιστικές αλλαγές να είναι πολύ μικρές.

Με την αύξηση της ηλικίας, τα ακτινολογικά σημάδια οστεοαρθρίτιδας εμφανίζονται συχνότερα. Μέχρι την ηλικία των 40 ετών καταγράφονται τα πρώτα ενδεικτικά σημεία, ενώ σε άτομα άνω των 55 ετών εντοπίζονται ακτινογραφικά ευρήματα σε ποσοστό έως και 80%. Παρ’ όλα αυτά, μόνο ένα μέρος αυτών των ανθρώπων εκδηλώνει συμπτώματα.

Πρώιμες αλλοιώσεις και συμπληρωματικές εξετάσεις

Η ακτινογραφία δεν μπορεί να αναδείξει τις αρχικές μεταβολές του χόνδρου. Τα πρώτα δομικά προβλήματα του χόνδρου αποτυπώνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια στη μαγνητική τομογραφία, όμως αυτή δεν χρησιμοποιείται συχνά ως τυπική μέθοδος στη συνήθη διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας.

Συνήθως, όταν ένα άτομο παραπονιέται για πόνο σε άρθρωση, οι γιατροί προτείνουν ακτινογραφία ώστε να αποσαφηνιστεί καλύτερα η εικόνα. Υπάρχουν ορισμένα βασικά ακτινολογικά χαρακτηριστικά που βοηθούν στην πιο αξιόπιστη τεκμηρίωση της οστεοαρθρίτιδας.

Στένωση του μεσάρθριου διαστήματος

Στην οστεοαρθρίτιδα, ο αρθρικός χόνδρος φθείρεται προοδευτικά. Ως αποτέλεσμα, μειώνεται η απόσταση ανάμεσα στα γειτονικά οστά μέσα στην άρθρωση. Όταν το αρθρικό διάστημα έχει περιοριστεί πολύ ή σχεδόν έχει χαθεί, αυτό συχνά υποδηλώνει προχωρημένο στάδιο, όπου τα οστά μπορεί να έρχονται σε άμεση επαφή μεταξύ τους, δηλαδή κατάσταση τύπου «οστό με οστό».

Οστικές προεξοχές (οστεόφυτα)

Κατά την εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας μπορεί να δημιουργηθούν οστικές προεξοχές, τα λεγόμενα οστεόφυτα, δηλαδή σχηματισμοί που προβάλλουν από το οστό και διακρίνονται καθαρά στην ακτινογραφία. Πρόκειται για ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της οστεοαρθρίτιδας. Η εμφάνισή τους θεωρείται φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού, καθώς ο χόνδρος επιχειρεί να αποκατασταθεί. Συχνά σχετίζονται με πόνο και περιορισμό στην κίνηση της άρθρωσης.

Σκλήρυνση του οστού κάτω από τον χόνδρο

Στο υποκείμενο οστικό στρώμα κάτω από τον χόνδρο μπορεί να αναπτυχθεί σκλήρυνση, γνωστή ως υποχόνδρια σκλήρυνση. Στις ακτινογραφίες αυτό φαίνεται ως πιο πυκνή, πιο λευκή περιοχή του οστού, συνήθως στο σημείο όπου ο χόνδρος έχει υποστεί τη μεγαλύτερη φθορά. Με αυτόν τον τρόπο το οστό λειτουργεί σαν να προστατεύεται από περαιτερω βλάβες.

Κύστεις κάτω από τον χόνδρο

Σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργούνται κάτω από τον χόνδρο κύστεις γεμάτες υγρό, δηλαδή μικρές κοιλότητες που περιέχουν αρθρικό υγρό στο οποίο κυριαρχεί το υαλουρονικό οξύ. Η παρουσία τους υποδηλώνει ότι το οστό που έχει επηρεαστεί δέχεται μηχανική καταπόνηση στην άρθρωση και ότι βρίσκονται σε εξέλιξη εκφυλιστικές διεργασίες.

Μερική εξάρθρωση οστού (υπεξάρθρημα)

Ένα ακόμη εύρημα που μπορεί να καταγραφεί στις ακτινογραφίες είναι η μερική εξάρθρωση, όταν λόγω χρόνιων αλλοιώσεων μετατοπίζονται τα οστά που σχηματίζουν την άρθρωση. Το φαινόμενο αυτό συναντάται συχνά σε προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα.