Επιχειρήματα υπέρ της νομοθετικής ρύθμισης του δικαιώματος στον θάνατο

Πρέπει οι άνθρωποι να έχουν τη δυνατότητα να αποφασίζουν για το τέλος της ζωής τους όταν βιώνουν αφόρητη οδύνη; Το ζήτημα αυτό προκαλεί έντονες συζητήσεις και σημαντικές διαφωνίες. Για ορισμένους, η επιλογή να καθορίσουν τον τρόπο και τον χρόνο του τέλους αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα που προστατεύει την αξιοπρέπεια. Για άλλους, μια τέτοια απόφαση συγκρούεται με ηθικά και δεοντολογικά όρια που δεν πρέπει να παραβιάζονται.

Ποικιλία απόψεων

Οι στάσεις απέναντι στον εθελοντικό τερματισμό της ζωής διαφέρουν αισθητά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η προσωπική εμπειρία, οι πεποιθήσεις, η ηλικία, η θρησκεία και το πολιτισμικό υπόβαθρο επηρεάζουν συχνά το πώς αξιολογείται το θέμα. Καθοριστικό ρόλο έχουν επίσης οι ηθικές και νομικές παράμετροι, καθώς ο καθένας προσεγγίζει το ζήτημα μέσα από το δικό του σύστημα αξιών.

Πού ρυθμίζεται το δικαίωμα επιλογής

Η δυνατότητα να τερματιστεί η ζωή με ιατρική συνδρομή δεν είναι νομοθετημένη σε όλες τις χώρες. Ορισμένα κράτη έχουν θεσπίσει νομοθεσία που επιτρέπει σε ασθενείς σε τελικό στάδιο να λάβουν φάρμακο που συνταγογραφείται από γιατρό και διευκολύνει το τέλος της ζωής. Τέτοιο πλαίσιο ισχύει, για παράδειγμα, στον Καναδά, την Ολλανδία, την Κολομβία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και την Ελβετία. Σε αυτές τις χώρες, τα αιτήματα των ασθενών υπάγονται σε κανόνες που καθορίζουν σαφείς διαδικασίες και προβλέπουν προστασίες τόσο για τους ασθενείς όσο και για τους επαγγελματίες υγείας.

Τι προβλέπουν οι ισχύοντες νόμοι

Οι νόμοι που αναγνωρίζουν το δικαίωμα επιλογής του τέλους της ζωής με τη συμμετοχή γιατρού εφαρμόζονται συνήθως μόνο σε ενήλικες, στους οποίους έχει διαγνωστεί ανίατη νόσος και η εκτιμώμενη διάρκεια ζωής δεν ξεπερνά τους έξι μήνες. Για να προχωρήσει η διαδικασία, απαιτείται επιβεβαίωση από δύο γιατρούς σχετικά με τη διάγνωση, την πνευματική κατάσταση του ατόμου και το ότι η επιθυμία για αποχώρηση από τη ζωή είναι γνήσια. Συνήθως τίθενται επιπλέον δύο περίοδοι αναμονής, ώστε η απόφαση να έχει ληφθεί μετά από πλήρη και ώριμη σκέψη.

Βασικά επιχειρήματα υπέρ του δικαιώματος επιλογής

• Αυτού του τύπου οι ρυθμίσεις δίνουν τη δυνατότητα να διασφαλιστεί ότι τα βάσανα ενός ανθρώπου ολοκληρώνονται τη στιγμή που ο ίδιος το επιλέγει.
• Παρέχεται επιλογή να διατηρηθεί η αξιοπρέπεια και να μειωθεί ο φόβος απώλειας σωματικών ή νοητικών ικανοτήτων.
• Περιορίζεται το οικονομικό βάρος για τους οικείους, το οποίο μπορεί να προκύψει από δαπανηρές και μακροχρόνιες θεραπείες ή υπηρεσίες φροντίδας.
• Δίνεται χρόνος και χώρος ώστε να υπάρξει συνειδητός αποχαιρετισμός προς την οικογένεια και τους φίλους.
• Όταν υπάρχει σαφής πρόβλεψη για το τέλος, μπορεί να οργανωθεί από πριν η δωρεά οργάνων.
• Με την υποστήριξη γιατρού είναι συχνότερα εφικτό ένα ήρεμο, ανώδυνο και με σεβασμό τέλος της ζωής.
• Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει καμία προοπτική ανακούφισης, οι ασθενείς έχουν τη δυνατότητα να σταματήσουν τον πόνο.
• Παραμένει αντικείμενο συζήτησης το αν μια τέτοια επιλογή έρχεται σε αντίθεση με τον Όρκο του Ιπποκράτη, ωστόσο ορισμένοι επαγγελματίες υγείας υποστηρίζουν ότι η συνδρομή για τη διακοπή της απελπιστικής οδύνης μπορεί επίσης να θεωρηθεί τρόπος αποτροπής βλάβης για τον ασθενή.
• Η σύγχρονη ιατρική μπορεί να παρατείνει τη ζωή περισσότερο από όσο θα επέτρεπαν οι φυσικές εξελίξεις, χωρίς αυτό να σημαίνει πάντα ότι εξυπηρετεί την ευημερία του πάσχοντα.
• Τα έγγραφα που καταγράφουν και επιβεβαιώνουν τη βούληση για το τέλος της ζωής ξεκαθαρίζουν τις επιθυμίες του ατόμου και μπορούν να μειώσουν τις παρεξηγήσεις γύρω από αποφάσεις στα τελευταία στάδια.