Είναι ωφέλιμη η δίαιτα χαμηλών υδατανθράκων σε ασθενείς με PCOS;

Οι διατροφικές επιλογές για γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ) αποτελούν συχνά αντικείμενο συζήτησης. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκή και αξιόπιστα δεδομένα που να δείχνουν ότι ένα συγκεκριμένο διατροφικό πρότυπο υπερτερεί ξεκάθαρα έναντι των άλλων στη διαχείριση της κατάστασης. Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι μια δίαιτα χαμηλή σε υδατάνθρακες ή ένα πλάνο με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (GI) μπορεί να διευκολύνει τον έλεγχο του σωματικού βάρους και να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη. Ωστόσο, άλλες ενδείξεις δεν επιβεβαιώνουν αυτή την υπεροχή. Φαίνεται ότι τόσο ένα σχήμα με περισσότερη πρωτεΐνη και λιγότερους υδατάνθρακες όσο και ένα σχήμα με χαμηλότερη πρωτεΐνη και υψηλότερους υδατάνθρακες οδηγούν σε παρόμοια αποτελέσματα ως προς την απώλεια βάρους, την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τη ρύθμιση του κύκλου στις γυναίκες.

Επίδραση της διατροφής στην κανονικότητα του κύκλου

Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στη διατροφή χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη. Μια μελέτη μεγαλύτερης κλίμακας έδειξε ότι αυτού του τύπου η διατροφή μπορεί να συνδεθεί με βελτιωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη και με επάνοδο πιο σταθερής εμμηνορρυσίας σε γυναίκες με ΣΠΩ. Στη μελέτη συμμετείχαν γυναίκες 18–40 ετών με διάγνωση ΣΠΩ. Μερικές έπαιρναν μετφορμίνη, ενώ άτομα με σακχαρώδη διαβήτη ή κατάθλιψη δεν έγιναν δεκτά στη συμμετοχή.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, οι συμμετέχουσες ακολούθησαν για ένα έτος μία από δύο διατροφικές προσεγγίσεις: είτε ένα πρόγραμμα χαμηλό σε λιπαρά με υδατάνθρακες χαμηλού GI είτε ένα επίσης χαμηλό σε λιπαρά πλάνο «υγιεινής διατροφής» με υδατάνθρακες μέτριου και υψηλού GI. Ο βασικός στόχος ήταν η απώλεια τουλάχιστον 7% του αρχικού σωματικού βάρους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι περισσότερες γυναίκες πέτυχαν τον στόχο, ενώ στην ομάδα χαμηλού GI περισσότερες συμμετέχουσες βελτίωσαν με επιτυχία την ανοχή στη γλυκόζη, ιδιαίτερα όταν η διατροφή συνδυάστηκε με μετφορμίνη.

Έλεγχος βάρους και ευαισθησία στην ινσουλίνη

Ορισμένες μελέτες αναφέρουν ότι μια διατροφή με περιορισμένο άμυλο και μειωμένα γαλακτοκομικά μπορεί, για σύντομο διάστημα, να βοηθήσει γυναίκες με ΣΠΩ να χάσουν πιο εύκολα βάρος και να βελτιώσουν την ανταπόκριση του οργανισμού στην ινσουλίνη. Σε μελέτη με 24 γυναίκες με υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία εφαρμόστηκε για οκτώ εβδομάδες ένα πλάνο που περιόριζε τους υδατάνθρακες και τα γαλακτοκομικά. Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχουσες έχασαν περίπου 8,6 κιλά, μειώθηκε η περίμετρος μέσης και έπεσε ο δείκτης μάζας σώματος. Παράλληλα καταγράφηκε μείωση των επιπέδων ινσουλίνης, δεικτών ινσουλινοαντίστασης και τεστοστερόνης.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι υδατάνθρακες είναι ο κύριος παράγοντας που αυξάνει την έκκριση ινσουλίνης, όμως μετά την κατανάλωση γαλακτοκομικών και αμυλούχων τροφών η άνοδος της ινσουλίνης φαίνεται να είναι μεγαλύτερη σε σύγκριση με την κατανάλωση μη αμυλούχων λαχανικών ή φρούτων. Υποτίθεται ότι η σταθερά αυξημένη ινσουλίνη συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα ανδρογόνων σε γυναίκες με ΣΠΩ.

Το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα των διατροφών παραμένει ασαφές

Δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμα αν τέτοιες αλλαγές στη διατροφή μπορούν να διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα και ποιες μπορεί να είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις για γυναίκες με ΣΠΩ. Τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα, γι’ αυτό κατά την αναζήτηση του πιο κατάλληλου διατροφικού πλάνου για τη διαχείριση της διαταραχής είναι χρήσιμη η καθοδήγηση από ειδικούς και η προσαρμογή στις ατομικές ανάγκες του οργανισμού.