Μπορεί να κολλήσει κάποιος λύκο από άλλον άνθρωπο;

Ο λύκος είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα και δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Εκδηλώνεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα χάνει τον σωστό προσανατολισμό του και στρέφεται εναντίον των ίδιων των ιστών και οργάνων, αντιμετωπίζοντάς τα σαν ξένα. Το αποτέλεσμα είναι βλάβη σε υγιή κύτταρα, κάτι που μπορεί να προκαλέσει πολλά διαφορετικά συμπτώματα και να επηρεάσει περισσότερα από ένα συστήματα του σώματος.

Παράγοντες που σχετίζονται με την εμφάνιση του λύκου

Παρότι οι ακριβείς λόγοι για τους οποίους εμφανίζεται ο λύκος δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως, είναι γνωστό ότι σημαντικό ρόλο παίζει η κληρονομικότητα. Εξίσου καθοριστικοί μπορεί να είναι και εξωγενείς παράγοντες, όπως συγκεκριμένα φάρμακα, λοιμώξεις ή έντονη υπεριώδης ακτινοβολία από τον ήλιο, που μπορούν να πυροδοτήσουν την έναρξη της νόσου σε άτομα με γενετική προδιάθεση.

Στον λύκο, το ανοσοποιητικό σύστημα παράγει αντισώματα που στοχεύουν ιστούς του ίδιου του οργανισμού. Το γιατί ενεργοποιείται αυτή η διαδικασία παραμένει αντικείμενο μελέτης.

Κύριοι παράγοντες κινδύνου

• Ο λύκος εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες σε σύγκριση με τους άνδρες.
• Διαγιγνώσκεται πιο συχνά σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό της νόσου.
• Αυξημένο κίνδυνο ενδέχεται να έχουν άτομα από ορισμένες εθνοτικές ομάδες, όπως αφρικανικής, ασιατικής ή ισπανικής καταγωγής.
• Παρότι μπορεί να παρουσιαστεί σε κάθε ηλικία, συνήθως εντοπίζεται μεταξύ 15 και 44 ετών.

Τι μπορεί να ενεργοποιήσει ή να επιδεινώσει τη νόσο

Ο λύκος συχνά ακολουθεί πορεία με εξάρσεις και περιόδους ύφεσης. Η εξέλιξή του δεν είναι ίδια για όλους. Πέρα από τη γενετική προδιάθεση, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν τόσο να συμβάλουν στην εμφάνιση των πρώτων εκδηλώσεων όσο και να προκαλέσουν επιδείνωση.

• Μία από τις συχνότερες αιτίες που σχετίζονται με έξαρση είναι οι λοιμώξεις.
• Η έντονη ηλιακή έκθεση και τα εγκαύματα από τον ήλιο μπορεί να λειτουργήσουν ως εκλυτικοί παράγοντες.
• Ορισμένα φάρμακα, όπως αντιεπιληπτικά ή φάρμακα για την αρτηριακή πίεση, μπορούν επίσης να συνδεθούν με ενεργοποίηση συμπτωμάτων.

Όταν υπάρχει προδιάθεση για λύκο ή έχουν καταγραφεί περιστατικά στην οικογένεια, συνιστάται αποφυγή της άμεσης έκθεσης στον ήλιο και σταθερή χρήση αντηλιακού.

Τύποι λύκου και τρόπος εκδήλωσης

Αναγνωρίζονται τέσσερις βασικές μορφές: ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (SLE), ο φαρμακοεπαγόμενος λύκος, ο δερματικός λύκος (γνωστός και ως δισκοειδής) και ο νεογνικός λύκος. Η πιο συχνή μορφή είναι ο συστηματικός λύκος. Όταν η νόσος σχετίζεται με φάρμακα, συνήθως τα συμπτώματα υποχωρούν μετά τη διακοπή τους.

Ο τύπος του λύκου επηρεάζει ποια όργανα και ποια συστήματα θα εμπλακούν. Συχνότερα μπορεί να επηρεαστούν οι νεφροί, το αίμα, το δέρμα, οι αρθρώσεις, ο εγκέφαλος, η καρδιά και οι πνεύμονες.

Δυνατότητες θεραπευτικής αντιμετώπισης

Η θεραπεία του λύκου καθορίζεται από τη μορφή της νόσου, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και το πόσο έχει επηρεαστεί το σώμα σε διαφορετικά επίπεδα. Κεντρικός στόχος είναι ο έλεγχος της φλεγμονής και η ρύθμιση της δραστηριότητας του ανοσοποιητικού συστήματος.

• Συχνά χρησιμοποιούνται μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (όπως ιβουπροφαίνη ή ναπροξένη).
• Μπορεί να χορηγηθούν ανθελονοσιακά φάρμακα, όπως η υδροξυχλωροκίνη, για ανακούφιση συμπτωμάτων από το δέρμα και τις αρθρώσεις.
• Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται κορτικοστεροειδή για την καταστολή της φλεγμονής.
• Για μακροχρόνια αντιμετώπιση, μερικές φορές επιλέγονται ανοσοκατασταλτικά, όπως αζαθειοπρίνη ή μυκοφαινολάτη.
• Νεότερες βιολογικές θεραπείες, όπως το ανιφρολουμάμπη, μπορεί να εφαρμοστούν σε συγκεκριμένους ασθενείς.

Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση

Αν εμφανιστούν συμπτώματα που παραπέμπουν σε λύκο ή αν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος, είναι σκόπιμο να ζητηθεί ιατρική εκτίμηση. Συχνά απαιτούνται επιπλέον εξετάσεις για την επιβεβαίωση της διάγνωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις η τελική διάγνωση καθίσταται σαφής μόνο κατά τη διάρκεια έξαρσης, γι’ αυτό ενδέχεται να χρειαστεί επανάληψη αιματολογικών εξετάσεων περισσότερες από μία φορές.