Αμφοτερικίνη Β (AmBisome, Abelcet κ.ά.): χρήση και ανεπιθύμητες ενέργειες

Η αμφοτερικίνη B είναι ενδοφλέβιο φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ορισμένων μυκητιασικών και παρασιτικών λοιμώξεων. Συνήθως, τη χορηγεί επαγγελματίας υγείας σε νοσοκομειακό ή κλινικό περιβάλλον. Η αμφοτερικίνη B αποτελεί σημαντική θεραπευτική επιλογή σε δύσκολες λοιμώξεις, ωστόσο οι ασθενείς πρέπει να ενημερώνονται για πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες και μέτρα προφύλαξης.

Χρήση

Σε ποιες παθήσεις ενδείκνυται η αμφοτερικίνη b;

Η αμφοτερικίνη B χρησιμοποιείται κυρίως για τη θεραπεία σοβαρών μυκητιασικών λοιμώξεων, αλλά ενδείκνυται και για τη θεραπεία λεϊσμανίασης, μίας παρασιτικής νόσου. Η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου διαφέρει αναλόγως με το είδος του μύκητα και τις ανθεκτικότητες που υπάρχουν σε διάφορες περιοχές, οπότε η επιλογή και η προσαρμογή της θεραπείας γίνεται από το γιατρό. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνταγογραφηθεί και για άλλες παθήσεις, αναλόγως της κρίσης του θεράποντα.

Πώς δρα η αμφοτερικίνη b;

Η αμφοτερικίνη B καταστρέφει τη δομή της κυτταρικής μεμβράνης των μυκήτων, προκαλώντας το θάνατό τους. Στη θεραπεία της λεϊσμανίασης, το φάρμακο διαταράσσει τη μεμβράνη του παρασίτου και οδηγεί στην καταστροφή των κυττάρων του.

Ποιες μορφές υπάρχουν για την αμφοτερικίνη b;

Ο φαρμακευτικός αυτός παράγοντας διατίθεται με τη μορφή ενδοφλέβιας έγχυσης. Κυκλοφορεί με εμπορικές ονομασίες όπως AmBisome, Abelcet, Amphotec και Fungizone. H καταλληλότερη μορφή και το εμπορικό σκεύασμα επιλέγονται από το γιατρό, ανάλογα με τη νόσο και τις ανάγκες του ασθενούς.

Αποθήκευση

Συνήθως, η αποθήκευση και η προετοιμασία της αμφοτερικίνης B πραγματοποιείται από επαγγελματίες υγείας σε εξειδικευμένους χώρους. Αν ο ασθενής χρειάζεται να διατηρήσει το φάρμακο στο σπίτι, πρέπει να ακολουθεί προσεκτικά τις οδηγίες που του έχουν δοθεί για τη σωστή διατήρηση και προστασία του φαρμάκου.

Ανεπιθύμητες ενέργειες

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες

• Πυρετός και ρίγος
• Αίσθημα κόπωσης ή αδυναμίας
• Μεταβολές της αρτηριακής πίεσης (υπέρταση ή υπόταση)
• Πόνοι στο στήθος, στους μύες ή στις αρθρώσεις
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Ταχυκαρδία
• Απώλεια όρεξης
• Ναυτία, έμετος, διάρροια, κοιλιακή δυσφορία ή κοιλιακός πόνος
• Αλλαγές σε εργαστηριακές εξετάσεις
• Αναιμία
• Πόνος, ερυθρότητα ή φλεγμονή στο σημείο της έγχυσης
• Κεφαλαλγία
• Κίνδυνος βλάβης στους νεφρούς

Σε σπάνιες περιπτώσεις ενδέχεται να εμφανιστούν ακόμη πιο ασυνήθιστες παρενέργειες. Για οποιοδήποτε ασυνήθιστο σύμπτωμα, συνιστάται να ζητήσετε τη γνώμη του γιατρού σας.

Σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες

• Έντονη αλλεργική αντίδραση: μπορεί να περιλαμβάνει αναπνευστική δυσχέρεια, διαταραχές καρδιακού ρυθμού, οίδημα σε πρόσωπο, χείλη, στόμα ή φάρυγγα, κνησμό, δερματικό εξάνθημα, ναυτία, κοιλιακό άλγος, αρθραλγίες ή διόγκωση λεμφαδένων.
• Αντιδράσεις κατά τη διάρκεια της έγχυσης: πιθανή εμφάνιση πυρετού, ρίγους, υπότασης, έλλειψης όρεξης, ναυτίας, εμέτου, κεφαλαλγίας ή δυσκολίας στην αναπνοή.
• Νεφρική βλάβη: συμπτώματα μπορεί να είναι μείωση της ούρησης, οίδημα σε πόδια, αστραγάλους ή πέλματα, έντονη αδυναμία, αναπνευστικές διαταραχές ή αίσθημα βάρους στο στήθος, σύγχυση, ναυτία, σπασμοί.
• Λευκοεγκεφαλοπάθεια (σπάνια εγκεφαλική νόσος): εκδηλώνεται με διαταραχές στην κίνηση, στη βάδιση ή στην ομιλία, ακαμψία προσώπου, προβλήματα όρασης, μεταβολές μνήμης ή συμπεριφοράς, έντονη αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος, σπασμούς.

Σε περίπτωση που εμφανιστεί οποιοδήποτε από αυτά τα σοβαρά συμπτώματα, αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια.

Προειδοποιήσεις και προφυλάξεις

Ποιοι δεν πρέπει να λαμβάνουν αμφοτερικίνη b;

Το φάρμακο αντενδείκνυται σε όσους παρουσιάζουν υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε εξαρτήματα συγκεκριμένου σκευάσματος. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τη σύνθεση, συμβουλευτείτε το φαρμακοποιό σας.

Τι θα πρέπει να γνωρίζετε πριν από την έναρξη της θεραπείας;

Πριν ξεκινήσετε θεραπεία με αμφοτερικίνη B, ενημερώστε το γιατρό σας για κάθε ιατρικό ιστορικό, καθώς και για φάρμακα που λαμβάνετε (συνταγογραφούμενα, μη συνταγογραφούμενα, συμπληρώματα ή φυτικά προϊόντα). Η έγκαιρη ενημέρωση επιτρέπει να διαπιστωθούν τυχόν αλληλεπιδράσεις και να διασφαλιστεί η ασφάλειά σας.

• Ενημερώστε τον ιατρό αν έχετε νεφρική δυσλειτουργία, καθώς ενδέχεται να χρειάζεται πιο στενή παρακολούθηση της νεφρικής λειτουργίας.
• Σε περίπτωση εγκυμοσύνης ή σχεδιασμού εγκυμοσύνης, αναφέρετέ το στο γιατρό σας, καθώς η ασφάλεια του φαρμάκου δεν είναι απολύτως γνωστή.
• Εάν θηλάζετε, πρέπει να συζητήσετε το ενδεχόμενο συνέχισης της θεραπείας ή του θηλασμού, ώστε να εκτιμηθεί η ανάγκη διακοπής του ενός ή του άλλου.

Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα και ουσίες

Υπάρχουν αλληλεπιδράσεις της αμφοτερικίνης b με τρόφιμα, ποτά ή φάρμακα;

Δεν υπάρχουν γνωστές σημαντικές αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στην αμφοτερικίνη B και τα τρόφιμα ή τα ποτά. Αν και δεν είναι εξακριβωμένη η σχέση του αλκοόλ με την αποτελεσματικότητα του φαρμάκου, η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να μειώσει την ανοσοποιητική ανταπόκριση του οργανισμού και να επιβραδύνει την ανάρρωση.

Είναι αναγκαίο να ενημερώσετε το γιατρό σας για όλα τα φάρμακα, συμπληρώματα ή φυτικά σκευάσματα που χρησιμοποιείτε πριν ξεκινήσετε τη θεραπεία. Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα μπορεί να αυξήσουν τη συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών ή επιπλοκών. Ειδικότερα, πρέπει να αναφέρετε φάρμακα όπως:

• Αντικαρκινικά (χημειοθεραπευτικά) φάρμακα
• Γλυκοκορτικοειδή (δεξαμεθαζόνη, μεθυλπρεδνιζολόνη, πρεδνιζόνη) ή κορτικοτροπίνη
• Διγοξίνη, που χορηγείται για αρρυθμίες και καρδιακή ανεπάρκεια
• Άλλες αντιμυκητιασικές ουσίες: φλουκοναζόλη, φλουκυτοσίνη, ιτρακοναζόλη, κετοκοναζόλη, ποσακοναζόλη, βορικοναζόλη
• Αμινογλυκοσίδες (όπως αμικασίνη, γενταμικίνη)
• Κυκλοσπορίνη
• Πενταμιδίνη
• Ζιδοβουδίνη

Ο γιατρός σας θα κρίνει εάν η ταυτόχρονη χορήγηση αυτών των σκευασμάτων είναι εφικτή και, αν χρειαστεί, θα αλλάξει τη θεραπεία ή θα σας παρακολουθεί πιο συχνά.

Υπερδοσολογία και παράλειψη δόσης

Ενέργειες σε περίπτωση υπερδοσολογίας

Αν υποψιάζεστε ότι ελήφθη μεγαλύτερη δόση από την προβλεπόμενη, επικοινωνήστε το ταχύτερο δυνατό με ιατρικό κέντρο ή τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ώστε να σας παρασχεθεί κατάλληλη ιατρική φροντίδα και παρακολούθηση.

Διαχείριση παράλειψης δόσης

Καθώς η αμφοτερικίνη B χορηγείται κατά κανόνα σε νοσοκομειακό περιβάλλον, η λήψη της πραγματοποιείται με ακρίβεια. Αν παραλείψετε προγραμματισμένη έγχυση ή ραντεβού, είναι σημαντικό να επικοινωνήσετε το συντομότερο με το κέντρο θεραπείας σας για να ορίσετε νέα ημερομηνία χορήγησης.