Αφατινίμπη: Χρήσεις και παρενέργειες

Η αφασινίμπη είναι ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται στη θεραπεία ορισμένων τύπων καρκίνου του πνεύμονα. Κατατάσσεται στους αναστολείς πολλαπλών κινασών και συνήθως χορηγείται σε περιπτώσεις όπου τα καρκινικά κύτταρα εμφανίζουν συγκεκριμένες γονιδιακές μεταλλάξεις στους υποδοχείς του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (EGFR).

Πώς δρα η αφασινίμπη

Η ουσία αυτή λειτουργεί αναστέλλοντας τη δράση των υποδοχέων EGFR, οι οποίοι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων. Όταν ο EGFR παρουσιάζει δυσλειτουργία, τα καρκινικά κύτταρα πολλαπλασιάζονται ταχύτατα και ανεξέλεγκτα. Η αφασινίμπη συμβάλλει στην επιβράδυνση ή την παύση αυτού του φαινομένου, βοηθώντας με τον τρόπο αυτό στον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου στο σώμα.

Σε ποιες περιπτώσεις συνταγογραφείται η αφασινίμπη

Το φάρμακο αυτό συνταγογραφείται κυρίως σε ενήλικες με:

• Μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, που φέρει συγκεκριμένες μεταλλάξεις στους γονιδιακούς υποδοχείς EGFR και έχει προχωρήσει με μεταστάσεις. Κατά κανόνα χορηγείται σε ασθενείς που δεν έχουν λάβει άλλη θεραπεία για προχωρημένη νόσο.
• Εκτεταμένο πλακώδες καρκίνωμα πνεύμονα, στο οποίο έχει προηγηθεί θεραπεία με χημειοθεραπεία που βασίζεται σε πλατίνα.

Δεν χορηγείται σε παιδιά, διότι η ασφάλειά του δεν έχει τεκμηριωθεί σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.

Ιδιαιτερότητες χρήσης και προφυλάξεις

Πριν την έναρξη της θεραπείας με αφασινίμπη, είναι σημαντικό να ενημερώσετε τον γιατρό για τις ακόλουθες καταστάσεις:

• Προβλήματα στη λειτουργία του ήπατος ή των νεφρών
• Αναπνευστικά προβλήματα ή πνευμονικά νοσήματα χωρίς συσχέτιση με τον καρκίνο
• Ιστορικό με έλκη στο γαστρεντερικό, φλεγμονές του εντέρου ή άλλα κοιλιακά προβλήματα
• Σοβαρά οφθαλμολογικά νοσήματα ή ξηροφθαλμία
• Διαταραχές της καρδιακής λειτουργίας

Σε περιπτώσεις εγκυμοσύνης, θηλασμού ή εφόσον υπάρχει σχετική πρόθεση, πρέπει να αναζητηθεί ιατρική συμβουλή, καθώς η αφασινίμπη μπορεί να προκαλέσει βλάβη σε έμβρυο ή βρέφος.

Οδηγίες χορήγησης αφασινίμπης

• Το φάρμακο θα πρέπει να λαμβάνεται αυστηρά όπως ορίζει ο ιατρός. Δεν τροποποιείται η δόση, ούτε διακόπτεται η αγωγή χωρίς συνεννόηση.
• Συνιστάται η λήψη των δισκίων με άδειο στομάχι, είτε τουλάχιστον μία ώρα πριν το γεύμα είτε δύο ώρες μετά.
• Για ενήλικες, η τυπική δοσολογία είναι 40 mg μία φορά ημερησίως. Σε σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία, ενδέχεται να μειωθεί στα 30 mg ημερησίως.

Σε περίπτωση που παραλειφθεί δόση, πρέπει να λάβετε το φάρμακο όσο το δυνατόν συντομότερα. Εάν απομένουν λιγότερες από 12 ώρες για την επόμενη δόση, μην αναπληρώσετε την προηγούμενη, αλλά συνεχίστε κανονικά το σχήμα.

Η λήψη υπερβολικής ποσότητας αφασινίμπης μπορεί να επιφέρει σοβαρές επιπλοκές και απαιτεί άμεση ιατρική φροντίδα.

Τι να προσέχετε κατά τη διάρκεια της θεραπείας με αφασινίμπη

Κατά τη διάρκεια της αγωγής, προτείνεται αποφυγή απευθείας έκθεσης στον ήλιο, καθώς το δέρμα γίνεται πιο ευαίσθητο με μεγαλύτερη πιθανότητα ερεθισμού, εξανθήματος ή εγκαύματος. Όταν βρίσκεστε εκτός σπιτιού, φορέστε προστατευτικά ρούχα και χρησιμοποιήστε αντηλιακό.

Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Ενημερώστε τον ιατρό σας σχετικά με τυχόν φάρμακα ή συμπληρώματα που λαμβάνετε, ακόμη και αν πρόκειται για φυτικά ή μη συνταγογραφούμενα σκευάσματα. Ορισμένα φάρμακα, ειδικά τα κορτικοστεροειδή ή οι μη στεροειδείς αντιφλεγμονώδεις ουσίες, αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών, όπως γαστρεντερικές βλάβες.

Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

Σοβαρές παρενέργειες

• Σοβαρή ή συχνή διάρροια που μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση ή διαταραχή της νεφρικής λειτουργίας. Αν η διάρροια παραμένει ή επιδεινώνεται, ζητήστε ιατρική βοήθεια άμεσα.
• Δερματικές αλλοιώσεις όπως ερυθρότητα, εξανθήματα, ακμή. Είναι σημαντική η έγκαιρη αντιμετώπιση τυχόν βλαβών. Σε περίπτωση απολέπισης, φυσαλίδων ή ελκών στο στόμα, απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας.
• Λοίμωξη στους πνεύμονες ή άλλες διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος (βήχας, δύσπνοια, πυρετός). Τα συμπτώματα αυτά ενδέχεται να σχετίζονται και με τον καρκίνο, γι’ αυτό κάθε νέα ή επιδεινούμενη αναπνευστική διαταραχή πρέπει να αξιολογείται από γιατρό.
• Βλάβη της ηπατικής λειτουργίας, με σημεία όπως κίτρινη χροιά σε δέρμα ή σκληρούς οφθαλμών, σκούρα ούρα, κοιλιακό πόνο, εύκολη κόπωση ή μικρή αιμορραγία. Είναι πιθανό να διενεργούνται αιματολογικές εξετάσεις για την παρακολούθηση του ήπατος.
• Διάτρηση του γαστρεντερικού σωλήνα (βλάβη στο τοίχωμα εντέρου ή στομάχου), με μεγαλύτερο κίνδυνο αν προϋπάρχει ιστορικό με έλκη ή συγκεκριμένες παθήσεις του εντέρου. Αιφνίδιος, έντονος κοιλιακός πόνος απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση.
• Οφθαλμικές βλάβες, με πόνο, ερυθρότητα, φωτοευαισθησία ή διαταραχές όρασης, χρειάζονται γρήγορη εκτίμηση από οφθαλμίατρο.
• Επιδείνωση της καρδιακής λειτουργίας, που εκδηλώνεται με έντονη κόπωση, δύσπνοια, διόγκωση άκρων, ταχυκαρδία ή απότομη αύξηση σωματικού βάρους.

Εάν εμφανιστούν σοβαρές παρενέργειες, ο γιατρός μπορεί να προχωρήσει σε μείωση της δόσης ή διακοπή της θεραπείας προσωρινά.

Συχνότερες παρενέργειες

• Διάρροια
• Εξανθήματα
• Ακμή
• Άφθες στο στόμα
• Φλεγμονή των νυχιών
• Ξηρό δέρμα
• Μειωμένη όρεξη
• Ναυτία
• Έμετος
• Κνησμός

Η αφασινίμπη ενδέχεται να επηρεάσει τη γονιμότητα τόσο σε γυναίκες όσο και σε άντρες. Εάν επιθυμείτε τη σύσταση οικογένειας, συζητήστε σχετικά με τον γιατρό σας.

Εάν κάποια ανεπιθύμητη ενέργεια σας προκαλεί έντονη δυσφορία ή διαρκεί για μεγάλο διάστημα, ενημερώστε τον θεράποντα ιατρό.

Ασφάλεια κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό

Η εγκυμοσύνη κατά τη διάρκεια της θεραπείας θεωρείται επικίνδυνη, επομένως απαιτείται αξιόπιστη αντισύλληψη καθ’ όλη την περίοδο λήψης του φαρμάκου και για τουλάχιστον δύο εβδομάδες μετά τη διακοπή του. Η χρήση του φαρμάκου κατά τη διάρκεια του θηλασμού δεν συνιστάται.

Οδηγίες φύλαξης

• Διατηρήστε την αφασινίμπη σε θερμοκρασία δωματίου (20–25 °C), στην αρχική της συσκευασία, προστατευμένη από υγρασία και φως.
• Το φάρμακο πρέπει να φυλάσσεται μακριά από την πρόσβαση παιδιών.
• Φαρμακευτικά σκευάσματα που δεν χρειάζεστε πλέον ή έχουν λήξει να απορρίπτονται σύμφωνα με τις οδηγίες του φαρμακείου.

Συστατικά

Δραστική ουσία: αφασινίμπη.

Έκδοχα: μονοϋδρική λακτόζη, μικροκρυσταλλική κυτταρίνη, κροσποβιδόνη, κολλοειδές διοξείδιο του πυριτίου, στεατικός μαγνήσιος (στον πυρήνα του δισκίου), υδροξυπροπυλομεθυλοκυτταρίνη, πολυαιθυλενογλυκόλη, διοξείδιο του τιτανίου, ταλκ, πολυσορβικό 80, FD&C Blue No. 2 (σε ορισμένες δοσολογίες).

Η αφασινίμπη διατίθεται σε μορφή δισκίων.