Plan B: χρήση και παρενέργειες

Το Plan B αποτελεί δισκίο επείγουσας αντισύλληψης, το οποίο βοηθά στην πρόληψη ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης όταν έχει υπάρξει σεξουαλική επαφή χωρίς προστασία ή σε περίπτωση αποτυχίας άλλης αντισυλληπτικής μεθόδου, όπως σπάσιμο προφυλακτικού ή λανθασμένη λήψη αντισυλληπτικών χαπιών. Η δράση του έγκειται στην προσωρινή αναστολή ή καθυστέρηση της ωορρηξίας, εμποδίζοντας έτσι τη σύλληψη.

Πώς δρα το plan b

Η βασική ουσία του Plan B είναι η λεβονοργεστρέλη σε δόση 1,5 mg. Κατά τη χορήγηση, εμποδίζει τη δράση των ορμονών που ευθύνονται για την ωορρηξία, γεγονός που δυσχεραίνει την απελευθέρωση του ωαρίου. Παράλληλα, παχαίνει τη βλέννη του τραχήλου της μήτρας, περιορίζοντας σημαντικά τη διέλευση των σπερματοζωαρίων προς το ωάριο. Μέσω αυτών των μηχανισμών μειώνεται αποτελεσματικά η πιθανότητα εγκυμοσύνης.

Οδηγίες χρήσης του plan b

Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, συστήνεται η λήψη του Plan B όσο το δυνατόν πιο άμεσα μετά την επαφή χωρίς προστασία. Πρέπει να καταναλωθεί το αργότερο εντός 72 ωρών (τρεις ημέρες), ωστόσο η άμεση λήψη αυξάνει την αποτελεσματικότητα. Η συνήθης δοσολογία είναι ένα δισκίο.

Σε περίπτωση που υπάρξει εμετός εντός δύο ωρών από τη λήψη, η συμβουλή γιατρού είναι απαραίτητη καθώς πιθανόν να απαιτηθεί επανάληψη της δόσης. Συνιστάται επανεξέταση από γιατρό μετά από τρεις εβδομάδες ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου και να αποκλειστούν τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες.

Εάν η επόμενη εμμηνορρυσία καθυστερήσει πάνω από μία εβδομάδα ή παρουσιαστούν συμπτώματα εγκυμοσύνης, προτείνεται να γίνει τεστ εγκυμοσύνης και να ακολουθήσει ιατρική συμβουλή.

Αποτελεσματικότητα

Κλινικά δεδομένα δείχνουν ότι η χρήση του Plan B εντός 72 ωρών από την απροστάτευτη επαφή μειώνει την πιθανότητα εγκυμοσύνης από περίπου 8% στο 1%. Ο υπολογιζόμενος βαθμός επιτυχίας όταν χρησιμοποιείται σωστά φθάνει το 89%.

Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

Συνηθισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες

• Κοιλιακός πόνος ή αίσθημα δυσφορίας
• Ευαισθησία ή πόνος στις μαστούς
• Ναυτία, εμετός, διάρροια
• Πονοκέφαλος ή ζάλη
• Κόπωση
• Διαταραχές περιόδου – αιμορραγία που μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα ή να καθυστερήσει, καθώς και αλλαγή στη διάρκειά της

Σοβαρότερες ανεπιθύμητες ενέργειες

• Αλλεργικές αντιδράσεις: αν εμφανιστεί δυσκολία στην αναπνοή ή πρήξιμο στο πρόσωπο, τα χείλη, τη γλώσσα ή τον λαιμό, χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα.
• Εξωμήτρια κύηση: έντονος πόνος στην κοιλιά ή στο πλάι μπορεί να υποδηλώνει σοβαρή επιπλοκή. Απαιτείται άμεση επικοινωνία με γιατρό.

Προφυλάξεις και οδηγίες ασφαλείας

Το Plan B δεν ενδείκνυται για την διακοπή υπάρχουσας εγκυμοσύνης, διότι δεν είναι αποτελεσματικό αν το γονιμοποιημένο ωάριο έχει ήδη εμφυτευτεί στη μήτρα. Η χρήση του απαγορεύεται σε άτομα με γνωστή υπερευαισθησία στη λεβονοργεστρέλη ή σε άλλα συστατικά του χαπιού.

Συνίσταται να προηγείται συνεννόηση με γιατρό ή φαρμακοποιό σε περίπτωση χρόνιας λήψης φαρμάκων για επιληψία, φυματίωση ή ορισμένες ιογενείς λοιμώξεις (όπως ο ιός HIV), επειδή ενδέχεται να μειωθεί η αποτελεσματικότητα του Plan B.

Εγκυμοσύνη

Το Plan B δεν επηρεάζει μια ήδη υφιστάμενη εγκυμοσύνη ούτε τη διακόπτει. Χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την προφύλαξη από ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη.

Θηλασμός

Η χρήση λεβονοργεστρέλης κατά τη διάρκεια του θηλασμού ενδέχεται να προκαλέσει προσωρινή μείωση στην παραγωγή γάλακτος. Αυτό πρέπει να γνωστοποιηθεί στον θεράποντα ιατρό.

Δοσολογία και τρόπος λήψης

• Το σύνηθες σχήμα του Plan B αποτελείται από ένα δισκίο με 1,5 mg λεβονοργεστρέλης, που λαμβάνεται άπαξ εντός 72 ωρών από τη σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη.
• Η παλαιότερη πρακτική της λήψης δύο χαπιών των 0,75 mg δεν εφαρμόζεται πλέον.

Σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενης χρήσης, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο επιλογής μόνιμης αντισυλληπτικής μεθόδου, καθώς το Plan B δεν προορίζεται για συστηματική χρήση.

Πρόσθετες πληροφορίες

Το Plan B δεν προστατεύει από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, για τα οποία ο προφυλακτήρας είναι πιο αποτελεσματικός. Επίσης, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μοναδική ή τακτική μέθοδος αντισύλληψης.

Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Ορισμένα φάρμακα μπορούν να μειώσουν την αποτελεσματικότητα του Plan B. Πριν από τη λήψη του, ενημερώστε το γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας εάν λαμβάνετε:

• Αντιεπιληπτικά (όπως καρβαμαζεπίνη, φαινοβαρβιτάλη, φαινυτοΐνη)
• Φάρμακα κατά της φυματίωσης (όπως ριφαμπικίνη)
• Ορισμένα φάρμακα για λοίμωξη HIV (π.χ. εφαβιρένζη)
• Άλλα φάρμακα των οποίων τα δραστικά συστατικά επηρεάζουν τη δράση ορμονικών αντισυλληπτικών

Επιπρόσθετα, καλό είναι να αναφερθεί οποιοδήποτε συμπλήρωμα ή φυτικό σκεύασμα, καθώς η συνδυασμένη χρήση ενδέχεται να τροποποιήσει την αποτελεσματικότητα του Plan B.

Συνθήκες φύλαξης

Το Plan B διατηρείται σε θερμοκρασία δωματίου μεταξύ 20 και 25 βαθμών Κελσίου, μακριά από υγρασία και υψηλή θερμότητα.

Συστατικά

Το κύριο δραστικό συστατικό του φαρμάκου είναι η λεβονοργεστρέλη σε περιεκτικότητα 1,5 mg.

Άλλα συστατικά: κολλοειδές διοξείδιο του πυριτίου, άμυλο πατάτας, στεατικό μαγνήσιο, τάλκης, άμυλο αραβοσίτου, λακτόζη μονοϋδρική.