Εξέταση αρθρικού (συνoβιακού) υγρού

Η παρακέντηση άρθρωσης, γνωστή και ως αναρρόφηση αρθρικού (συνοβιακού) υγρού, είναι μια διαδικασία κατά την οποία λαμβάνεται υγρό από την άρθρωση με ειδική βελόνα και σύριγγα. Η εξέταση μπορεί να γίνει στο ιατρείο και το δείγμα που συλλέγεται αποστέλλεται στη συνέχεια σε εργαστήριο για λεπτομερή ανάλυση.

Σκοπός της παρακέντησης άρθρωσης

Η αναρρόφηση του αρθρικού υγρού χρησιμοποιείται τόσο για διαγνωστικούς λόγους όσο και για την αντιμετώπιση συμπτωμάτων. Βασικός στόχος της διαδικασίας είναι να εντοπιστεί η αιτία του πρηξίματος στην άρθρωση. Παράλληλα, η απομάκρυνση ποσότητας υγρού μπορεί να μειώσει τον πόνο και να περιορίσει την πίεση μέσα στην άρθρωση.

Πώς πραγματοποιείται η διαδικασία

Για να περιοριστεί ο κίνδυνος λοίμωξης, είναι απαραίτητη η αυστηρή τήρηση κανόνων αποστείρωσης κατά την παρακέντηση. Πριν ξεκινήσει, ο επαγγελματίας υγείας καθαρίζει το δέρμα με απολυμαντικό, όπως ποβιδόνη-ιώδιο, και χορηγεί τοπικό αναισθητικό. Έπειτα εισάγεται στην άρθρωση αποστειρωμένη βελόνα, μέσω της οποίας αναρροφάται το συνοβιακό υγρό.

Αφού ληφθεί το υγρό, σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγούνται από το ίδιο σημείο φάρμακα μέσα στην άρθρωση, συνήθως κορτικοστεροειδή, με στόχο τη μείωση της φλεγμονής. Στο τέλος της διαδικασίας, στο σημείο της παρακέντησης τοποθετείται επίδεσμος τύπου αυτοκόλλητου.

Η εμφάνιση του συνοβιακού υγρού

Στο εργαστήριο, αρχικά αξιολογούνται το χρώμα και η διαύγεια του υγρού που συλλέχθηκε από την άρθρωση. Το φυσιολογικό συνοβιακό υγρό είναι διαυγές, ανοιχτό κιτρινωπό και σχετικά παχύρρευστο. Αν το υγρό είναι θολό, μπορεί να υποδηλώνεται φλεγμονή ή λοίμωξη. Αν παρατηρηθεί παρουσία αίματος, συνήθως αυτό σχετίζεται με τραυματισμό ή με άλλη αιτία που προκαλεί αιμορραγία.

Μικροσκοπικός έλεγχος

Το αρθρικό υγρό εξετάζεται επίσης στο μικροσκόπιο, όπου εκτιμάται ο αριθμός των αιμοσφαιρίων. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, τα κύτταρα αυτά είτε απουσιάζουν είτε εντοπίζονται σε πολύ μικρή ποσότητα. Αυξημένος αριθμός ερυθρών αιμοσφαιρίων παραπέμπει σε αιμορραγία μέσα στην άρθρωση, ενώ η αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων μπορεί να αποτελεί ένδειξη λοίμωξης, φλεγμονώδους αρθρίτιδας, ουρικής αρθρίτιδας ή ψευδοουρικής αρθρίτιδας.

Πολύ υψηλά επίπεδα λευκών αιμοσφαιρίων συνδέονται συνήθως με σοβαρή λοίμωξη ή έντονη φλεγμονώδη διεργασία.

Έλεγχος για βακτήρια, κρυστάλλους και χημική σύσταση

Σημαντικό μέρος της διερεύνησης είναι η καλλιέργεια του αρθρικού υγρού, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχουν βακτήρια που προκαλούν λοίμωξη. Παράλληλα, στο μικροσκόπιο αναζητούνται κρύσταλλοι: οι κρύσταλλοι ουρικού οξέος σχετίζονται με την ουρική αρθρίτιδα, ενώ οι κρύσταλλοι πυροφωσφορικού ασβεστίου (CPPD) συνδέονται με την ψευδοουρική αρθρίτιδα.

Παρότι πιο σπάνια, σε ορισμένες περιπτώσεις εξετάζεται και η χημική σύσταση του αρθρικού υγρού, με μέτρηση γλυκόζης, πρωτεϊνών και γαλακτικής αφυδρογονάσης. Μη φυσιολογικά ευρήματα μπορούν επίσης να αποτελούν ένδειξη φλεγμονής ή λοίμωξης.

Πρόσθετες παράμετροι

Κάποιες φορές το συνοβιακό υγρό παρακολουθείται σε σωληνάριο, για να εκτιμηθεί αν σχηματίζεται θρόμβος ινώδους μέσα σε μία ώρα. Η ποιότητα του θρόμβου μπορεί να δώσει πληροφορίες για την κατάσταση της συνοβιακής μεμβράνης. Ο σχηματισμός οποιουδήποτε θρόμβου ενδέχεται να υποδηλώνει διαταραχή της λειτουργίας της συγκεκριμένης μεμβράνης.

Εκτός από την ανάλυση του αρθρικού υγρού, συχνά ζητούνται και συμπληρωματικές αιματολογικές ή άλλες εργαστηριακές εξετάσεις. Οι έλεγχοι αυτοί βοηθούν στην πιο ακριβή κατανόηση των διεργασιών που συμβαίνουν στον οργανισμό και διευκολύνουν τον εντοπισμό της νόσου που ευθύνεται για τα προβλήματα της άρθρωσης.