Διπλής όψης χρήση όρων στην Ιατρική

Στην ιατρική, ο όρος «αμφοτερόπλευρος» χρησιμοποιείται για να περιγράψει διεργασίες ή καταστάσεις που αφορούν και τις δύο πλευρές του σώματος. Η λέξη προέρχεται από τα λατινικά: το «bi» σημαίνει δύο και το «lateral» αναφέρεται στην πλευρά ή στο πλάι.

Τι σημαίνει αμφοτερόπλευρος

Ο όρος δηλώνει περιπτώσεις όπου επηρεάζονται ή έχουν υποστεί βλάβη και οι δύο πλευρές του σώματος, όπως δύο άκρα ή δύο όργανα. Για παράδειγμα, όταν αναφέρεται αμφοτερόπλευρο κάταγμα αστραγάλων, αυτό σημαίνει ότι έχουν σπάσει και οι δύο αστράγαλοι. Αντίστοιχα, η διάγνωση αμφοτερόπλευρης βουβωνοκήλης αφορά κατάσταση όπου η κήλη εμφανίζεται τόσο στη δεξιά όσο και στην αριστερή βουβωνική χώρα.

Πολλά όργανα του ανθρώπινου σώματος υπάρχουν σε ζεύγη, όπως οι πνεύμονες ή τα νεφρά. Συνήθως πρόκειται για δύο αντίστοιχες δομές, μία σε κάθε πλευρά. Ωστόσο, ορισμένα όργανα, όπως η καρδιά, το ήπαρ ή το πάγκρεας, βρίσκονται μόνο στη μία πλευρά και δεν είναι ζευγαρωτά. Ο εγκέφαλος, από την άλλη, αποτελείται από δύο ημισφαίρια, τα οποία μεταξύ τους έχουν αρκετές ομοιότητες.

Αμφοτερόπλευρες και μονόπλευρες περιπτώσεις

Αντίθετα, ο όρος «μονόπλευρος» σημαίνει ότι επηρεάζεται μόνο η μία πλευρά ή ένα μόνο όργανο. Για παράδειγμα, όταν έχει σπάσει μόνο το ένα πόδι, πρόκειται για μονόπλευρο κάταγμα. Το ίδιο ισχύει και για τις παθήσεις: η μονόπλευρη πνευμονία περιγράφει φλεγμονή που εντοπίζεται μόνο στον έναν πνεύμονα, ενώ ο άλλος παραμένει υγιής.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι δεν εκδηλώνονται όλα τα προβλήματα υγείας αμφοτερόπλευρα. Συχνά, η βλάβη ή η νόσος αφορά μόνο ένα τμήμα του σώματος, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστεί και αμφοτερόπλευρη προσβολή. Ενδεικτικά, αθηροσκληρωτικές πλάκες μπορεί να σχηματιστούν και στις δύο καρωτίδες αρτηρίες.

Παραδείγματα αμφοτερόπλευρων καταστάσεων

• Σε ασθενή διαγνώστηκε αμφοτερόπλευρος καρκίνος νεφρών, δηλαδή νοσούν ταυτόχρονα και οι δύο νεφροί. Αν γινόταν χειρουργική αφαίρεση και των δύο νεφρών, χωρίς μεταμόσχευση το άτομο θα χρειαζόταν μόνιμη αιμοκάθαρση.
• Αμφοτερόπλευρη επέμβαση για σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα επιτρέπει να αντιμετωπιστούν και οι δύο καρποί στην ίδια διαδικασία, ώστε να απαιτείται μόνο μία περίοδος αποκατάστασης.
• Άτομα που παθαίνουν αμφοτερόπλευρα κατάγματα στα χέρια συχνά μεταφέρονται σε μονάδα αποκατάστασης μετά την επέμβαση, καθώς χρειάζονται βοήθεια λόγω γύψου και στα δύο χέρια.
• Η αμφοτερόπλευρη αρθροπλαστική γόνατος μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να αποφύγουν δύο διαδοχικά στάδια θεραπείας, όπου αντί για μία επέμβαση θα έπρεπε να επαναληφθεί δεύτερη μετά από μερικούς μήνες.

Αμφοτερόπλευρος χαρακτήρας όχι μόνο στις παθήσεις

Τα αμφοτερόπλευρα ευρήματα δεν είναι απαραίτητα αρνητικά. Για παράδειγμα, όταν ο γιατρός ακροάζεται τους πνεύμονες και διαπιστώνει ότι είναι καθαροί και στις δύο πλευρές, αυτό υποδηλώνει φυσιολογική αναπνοή τόσο δεξιά όσο και αριστερά.

Αμφοτερόπλευρη εξέταση και συμμετρία του σώματος

Εξετάσεις όπως το αμφοτερόπλευρο υπερηχογράφημα επιτρέπουν την αξιολόγηση της κατάστασης και στις δύο πλευρές, για παράδειγμα με έλεγχο των ιστών και των δύο μαστών ή με εκτίμηση της λειτουργίας και της μορφολογίας και των δύο νεφρών.

Η αμφοτερόπλευρη συμμετρία σημαίνει ότι η αριστερή και η δεξιά πλευρά του σώματος λειτουργούν ως κατοπτρική απεικόνιση η μία της άλλης. Τα εξωτερικά χαρακτηριστικά συχνά εμφανίζονται σε δύο αντίστοιχα μέρη, όπως τα δύο χέρια, τα μάτια ή τα αυτιά. Παρ’ όλα αυτά, τα εσωτερικά όργανα συχνά έχουν ασύμμετρη διάταξη, όπως το ήπαρ που εντοπίζεται μόνο στη δεξιά πλευρά.