Στρεσικό κάταγμα του σκαφοειδούς οστού του ποδιού

Τα κατάγματα κόπωσης του σκαφοειδούς οστού του ποδιού αποτελούν μία από τις συχνότερες παθήσεις που εμφανίζονται στο πέλμα σε άτομα που αθλούνται. Η συγκεκριμένη μορφή κατάγματος παρατηρείται ιδιαίτερα συχνά σε αθλητές με υψηλή ένταση προπόνησης και με κινήσεις που απαιτούν απότομες αλλαγές κατεύθυνσης. Τέτοιες κακώσεις συναντώνται συχνά σε δρομείς, άλτες, σπρίντερ, αλλά και σε παίκτες μπάσκετ και ποδοσφαίρου.

Τι προκαλεί τα κατάγματα κόπωσης

Το σκαφοειδές οστό βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα του ποδιού και έχει χαρακτηριστικά που το επιβαρύνουν σημαντικά, με αποτέλεσμα να είναι πιο ευάλωτο σε βλάβες. Κάθε ισχυρή πρόσκρουση του ποδιού στο έδαφος μεταφέρει στο οστό δυνάμεις συμπίεσης, γεγονός που αυξάνει αισθητά την πιθανότητα εμφάνισης κατάγματος κόπωσης.

Επιπλέον, ρόλο παίζουν και ιδιαιτερότητες της αιμάτωσης: στο σημείο του οστού όπου συνήθως δημιουργούνται τα κατάγματα, η κυκλοφορία του αίματος είναι πιο περιορισμένη. Έτσι, ακόμη και μικρές βλάβες δυσκολεύονται να επουλωθούν και μπορεί να εξελιχθούν σε πλήρες κάταγμα.

Πώς αναγνωρίζεται ο τραυματισμός

Το βασικό σύμπτωμα είναι ένας ασαφής, διάχυτος πόνος στο μέσο τρίτο του ποδιού, λίγο πίσω από την περιοχή της ποδοκνημικής. Συνήθως η ενόχληση εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της άσκησης ή αμέσως μετά, ενώ σε κατάσταση ηρεμίας, ιδιαίτερα με ξεκούραση, ο πόνος μειώνεται ή υποχωρεί πλήρως. Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, ο πόνος μπορεί να γίνεται αισθητός ακόμη και σε απλές καθημερινές δραστηριότητες, όπως το περπάτημα.

Χαρακτηριστικό αυτών των καταγμάτων είναι ότι δεν υπάρχει σαφές ιστορικό οξέος τραυματισμού: ο πόνος ξεκινά σταδιακά, γίνεται ολοένα πιο ενοχλητικός και επίμονος. Αυτό το στοιχείο συχνά οδηγεί σε καθυστερημένη διάγνωση και σε μεταγενέστερη έναρξη θεραπείας, παρότι συνήθως δεν προκύπτουν μακροχρόνιες συνέπειες.

Διάγνωση

Η υποψία κατάγματος κόπωσης του σκαφοειδούς οστού τίθεται όταν η πίεση πάνω στο οστό προκαλεί πόνο. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει ήπιο οίδημα στην γύρω περιοχή. Σπανιότερα το κάταγμα φαίνεται σε ακτινογραφία, όμως συχνά απαιτούνται πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, όπως μαγνητική τομογραφία, αξονική τομογραφία ή σπινθηρογράφημα οστών.

Τρόποι αντιμετώπισης

Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτού του τύπου οι κακώσεις αντιμετωπίζονται συντηρητικά, δηλαδή χωρίς χειρουργική επέμβαση. Η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, επειδή ένα κάταγμα που δεν αντιμετωπίζεται σωστά μπορεί να μην πωρωθεί.

• Αρχικά συστήνεται πλήρης αποχή από την άσκηση και σημαντική μείωση της σωματικής επιβάρυνσης. Ενδέχεται να χρειαστεί βάδιση με πατερίτσες.
• Συχνά εφαρμόζεται ακινητοποίηση του ποδιού με γύψο ή ειδικό νάρθηκα, για περίπου έξι εβδομάδες, ανάλογα με την περίπτωση.
• Μετά από αυτό το διάστημα, επιτρέπεται σταδιακή επιστροφή στις συνήθεις δραστηριότητες, με αργή και προοδευτική αύξηση του φορτίου.

Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα, η επιστροφή σε πλήρη αθλητική δραστηριότητα συνήθως απαιτεί έως και έξι μήνες. Αν κάποιος επιχειρήσει πολύ γρήγορα να κινηθεί έντονα ή να επανέλθει στο προηγούμενο επίπεδο φόρτου, η επούλωση καθυστερεί ή το οστό μπορεί να μην πωρωθεί καθόλου. Σε τέτοιες περιπτώσεις ενδέχεται να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση, ώστε να επιταχυνθεί η πώρωση και να σταθεροποιηθεί το οστό. Μερικές φορές η επέμβαση επιλέγεται εξαρχής, όταν επιδιώκεται το πιο αποτελεσματικό και ταχύτερο δυνατό αποτέλεσμα.