Πόνος στο γόνατο: αίτια, συμπτώματα και θεραπεία

Ο πόνος στο γόνατο αποτελεί συχνό φαινόμενο που μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία και συχνά σχετίζεται με τραυματισμούς, όπως οι ρήξεις συνδέσμων ή οι βλάβες στους χόνδρους. Διάφορες παθήσεις, μεταξύ των οποίων η αρθρίτιδα, η ουρική αρθρίτιδα, οι λοιμώξεις, η έντονη σωματική δραστηριότητα και η παχυσαρκία, είναι επίσης πιθανό να προκαλέσουν έντονο πόνο στην περιοχή του γόνατος. Αξίζει να σημειωθεί ότι ορισμένες αιτίες πόνου δεν σχετίζονται απαραίτητα με κάποια υπάρχουσα πάθηση. Ενδεικτικές περιπτώσεις είναι:

• Έντονη φυσική δραστηριότητα
• Έλλειψη κίνησης
• Τραυματισμοί όπως εξαρθρώσεις ή διαστρέμματα
• Παρατεταμένη παραμονή σε θέση με στήριξη στα γόνατα

Κύριες αιτίες πόνου στο γόνατο

Οι πιο συχνές αιτίες που οδηγούν σε πόνο στο γόνατο περιλαμβάνουν:

• Οστεοαρθρίτιδα: Φλεγμονή και πόνος που οφείλονται σε εκφυλιστικές αλλοιώσεις της άρθρωσης.
• Τενοντίτιδα: Πόνος που εμφανίζεται συχνά κατά το ανέβασμα ή το περπάτημα σε ανηφόρα.
• Θυλακίτιδα: Φλεγμονή που προκαλεί ενόχληση στην περιοχή του γόνατος μετά από τραύμα.
• Εκφύλιση χόνδρου επιγονατίδας: Αλλοιώσεις του χόνδρου λόγω λανθασμένης ευθυγράμμισης της επιγονατίδας.
• Ουρική αρθρίτιδα: Προκαλείται από υπερβολική συγκέντρωση ουρικού οξέος στον οργανισμό.
• Κύστη Baker: Συλλογή υγρού πίσω από το γόνατο, που οδηγεί σε διόγκωση ή αίσθηση πίεσης.
• Ρευματοειδής αρθρίτιδα: Προκαλεί οίδημα, παραμορφώσεις και φθορά οστών.
• Ρήξη μηνίσκου: Τραυματισμός του χόνδρου σε συγκεκριμένα σημεία του γόνατος.
• Ρήξη συνδέσμου: Σοβαρός τύπος διαστρέμματος που οδηγεί σε φλεγμονή και αστάθεια του γόνατος.

Παράγοντες που επηρεάζουν τον πόνο στο γόνατο

• Τραυματισμοί στην περιοχή του γόνατος, που προκαλούν ενδεχομένως αιμορραγία ή διόγκωση
• Διαστρέμματα και εξαρθρώσεις
• Μολύνσεις
• Λανθασμένη στάση σώματος, που μπορεί να επηρεάσει τις αρθρώσεις
• Παράλειψη διατάσεων μετά από άσκηση
• Εσφαλμένες διατάσεις μυών σε κοντινή απόσταση από το γόνατο

Ενδείξεις και συμπτώματα πόνου στο γόνατο

Ο πόνος στο γόνατο συνοδεύεται συνήθως από τα παρακάτω συμπτώματα:

• Οιδήματα και δυσκαμψία
• Ερυθρότητα και αίσθηση θερμότητας στην αφή
• Αίσθημα αδυναμίας
• Ακουστικά «κλικ» ή τριξίματα
• Δυσκολία στην πλήρη έκταση του γόνατος
• Συνεχής ενόχληση ή πόνος

Πρόληψη πόνου στο γόνατο

Η υιοθέτηση προληπτικών πρακτικών μπορεί να μειώσει την εμφάνιση κάποιων μορφών πόνου στο γόνατο. Σε περιπτώσεις έντονου πόνου λόγω φυσικής δραστηριότητας, η τροποποίηση συνηθειών μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της ενόχλησης. Μερικά χρήσιμα μέτρα είναι:

• Επιλογή ασκήσεων με ήπια επιβάρυνση: Προτιμήστε ήπιας έντασης ασκήσεις που μειώνουν την καταπόνηση στα γόνατα.
• Μείωση βάρους: Η απώλεια επιπλέον κιλών ανακουφίζει τα γόνατα από πρόσθετο βάρος.
• Περπάτημα: Προτιμήστε το περπάτημα αντί του τρεξίματος, ώστε να ασκείται λιγότερη πίεση στα γόνατα.

Συνήθεις παράγοντες κινδύνου για πόνο στο γόνατο

Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης προβλημάτων στα γόνατα. Αυτοί περιλαμβάνουν:

• Υπερβολικό σωματικό βάρος: Η παχυσαρκία και το αυξημένο σωματικό βάρος αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου, αφού επιβαρύνουν τις αρθρώσεις των γονάτων.
• Περιορισμένη ευλυγισία μυών: Η μειωμένη ελαστικότητα στους μύες αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμού στο γόνατο.
• Άθληση: Ορισμένα αθλήματα, όπως το μπάσκετ, το ποδόσφαιρο, το τρέξιμο και το γρήγορο περπάτημα, ενέχουν μεγαλύτερο βαθμό καταπόνησης στα γόνατα.

Διαγνωστικές μέθοδοι για τον πόνο στο γόνατο

Ο επαγγελματίας υγείας θα ξεκινήσει με ερωτήσεις σχετικά με την υγεία και τα πιθανά αίτια του πόνου σας στο γόνατο.

• Διάρκεια των συμπτωμάτων
• Ένταση του πόνου
• Παράγοντες που ανακουφίζουν ή επιδεινώνουν την κατάσταση

Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει αξιολόγηση της κινητικότητας, της σταθερότητας των συνδέσμων, της ευαισθησίας και της παρουσίας οιδήματος. Η σύγκριση του πάσχοντος γονάτου με το άλλο συνήθως επαρκεί για τη διάγνωση και την επιλογή θεραπείας. Μελέτες δείχνουν ότι ο έμπειρος κλινικός ιατρός είναι εξίσου αξιόπιστος με την ακτινολογική απεικόνιση. Εάν χρειαστεί, ενδέχεται να γίνει επιπλέον έλεγχος με ακτινογραφία, υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία. Σε περιπτώσεις υποψίας ουρικής αρθρίτιδας, αρθρίτιδας ή άλλων παθήσεων, μπορεί να ζητηθεί αιματολογικός έλεγχος. Η λήψη υγρού από την άρθρωση βοηθά στη διάγνωση, αφαιρώντας μικρή ποσότητα από την περιοχή του γόνατος για περαιτέρω ανάλυση.

Τρόποι αντιμετώπισης του πόνου στο γόνατο

Οι επιλογές θεραπείας εξαρτώνται από το αίτιο του πόνου και περιλαμβάνουν:

• Φάρμακα: Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να στοχεύσει στην αντιμετώπιση της αιτίας ή στην ανακούφιση από τον πόνο. Σε περίπτωση συχνής χρήσης αντιφλεγμονωδών, να ζητάτε συμβουλή γιατρού.
• Φυσικοθεραπεία: Η φυσικοθεραπεία συμβάλλει στην ενδυνάμωση των μυών του γόνατος, προσφέροντας καλύτερη σταθερότητα και κινητικότητα. Η συνεργασία με εξειδικευμένο φυσικοθεραπευτή βοηθά τόσο στην πρόληψη όσο και στην αποκατάσταση τραυματισμών.
• Ενέσεις: Κάποιες φορές χορηγούνται φάρμακα με ένεση απευθείας στο γόνατο, όπως κορτικοστεροειδή και γέλες.
• Χειρουργική επέμβαση: Οι επεμβάσεις κυμαίνονται από αρθροσκοπικές τεχνικές με μικρές τομές έως ολική αντικατάσταση του γόνατος.
• Μερική αντικατάσταση γόνατος: Σε αυτή τη μέθοδο, ο χειρουργός αντικαθιστά μόνο τα τμήματα του γόνατος που έχουν υποστεί βλάβη με υλικά από πλαστικό και μέταλλο και απαιτείται λιγότερος χρόνος αποκατάστασης σε σχέση με την ολική αντικατάσταση.
• Ολική αντικατάσταση γόνατος: Σε αυτή την επέμβαση, το γόνατο αντικαθίσταται εξ ολοκλήρου από τεχνητή άρθρωση.
• Εναλλακτικές θεραπείες: Η βελονισμός έχει δείξει οφέλη στην ανακούφιση από τον πόνο, ειδικά σε άτομα με οστεοαρθρίτιδα. Τα συμπληρώματα γλυκοζαμίνης και χονδροϊτίνης εμφάνισαν αντικρουόμενα αποτελέσματα σε κλινικές δοκιμές.

Πότε συνιστάται επίσκεψη σε ιατρό

Οποιοσδήποτε τραυματισμός στο γόνατο που οφείλεται σε απότομο χτύπημα ή τροχαίο ατύχημα πρέπει να αξιολογείται άμεσα από γιατρό. Επίσης, αν υπάρχει έντονος πόνος, ανοιχτές πληγές ή σημαντικό οίδημα, είναι απαραίτητη η ιατρική εξέταση. Επισκεφθείτε ειδικό σε περιπτώσεις:

• Έντονου οιδήματος
• Οξύς πόνος
• Πυρετός
• Διόγκωση στην άρθρωση
• Αδυναμία βάδισης

Φυσικές μέθοδοι αντιμετώπισης στο σπίτι

Υπάρχουν μερικές πρακτικές που μπορείτε να εφαρμόσετε στο σπίτι για να μειώσετε τον πόνο στο γόνατο: Η τακτική άσκηση συμβάλλει στην ενδυνάμωση των αρθρώσεων. Κατάλληλα προγράμματα γυμναστικής μπορούν να βελτιώσουν την αντοχή της άρθρωσης.

Ασκήσεις ενδυνάμωσης:

• Τεντώστε τα πόδια ενώ είστε ξαπλωμένοι ή καθιστοί στο κρεβάτι.
• Κάντε βήματα προς τα πάνω.
• Καθίστε και σηκωθείτε από καρέκλα επανειλημμένα για ένα λεπτό.
• Κρατηθείτε από μια καρέκλα και εκτελέστε καθίσματα.
• Μείωση βάρους και διατροφή: Τα υπέρβαρα άτομα είναι περισσότερο εκτεθειμένα σε προβλήματα στο γόνατο, επομένως η απώλεια κιλών μπορεί να συμβάλει στην ελάττωση της ενόχλησης, συμπεριλαμβανομένου του πόνου που προκαλείται από αρθρίτιδα.

Η σωστή διατροφή συνδράμει στη μείωση του πόνου στο γόνατο. Μια ισορροπημένη διατροφή περιλαμβάνει:

• Άφθονα φρούτα, λαχανικά και φυτικές ίνες
• Λίγη κατανάλωση κρέατος, ζωικών και άλλων λιπαρών
• Το μασάζ μπορεί να προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση από τα συμπτώματα. Ο συστηματικός χειρισμός της περιοχής του γόνατος ενδέχεται να μειώσει το αίσθημα δυσφορίας.
• Η εφαρμογή ζεστών ή κρύων επιθεμάτων αποτελεί επίσης αποτελεσματική μέθοδο. Η θερμότητα βοηθά τους μυς να χαλαρώσουν, διευκολύνει την κίνηση και μειώνει τη δυσκαμψία, ενώ το ψύχος ανακουφίζει από τον πόνο και περιορίζει το οίδημα. Χρησιμοποιήστε θερμοφόρα ή μπουκάλι με ζεστό νερό για θέρμανση και τυλιγμένο παγάκι με ύφασμα για ψυχρές εφαρμογές.