Ψυχογενής Πόνος: Αίτια και Αντιμετώπιση

Ο ψυχογενής πόνος είναι πόνος που προκύπτει από ψυχολογικούς παράγοντες, όπως το άγχος ή η κατάθλιψη. Παρότι δεν συνδέεται με κάποια εμφανή ή μετρήσιμη σωματική βλάβη, το άτομο τον βιώνει ως πραγματικό πόνο και συχνά ως παρατεταμένη ενόχληση. Δεν είναι σπάνιο όσοι αντιμετωπίζουν κατάθλιψη ή έντονο άγχος να νιώθουν πόνο σε διάφορα σημεία του σώματος, ακόμη και όταν δεν υπάρχει προφανής οργανική αιτία.

Πώς εκδηλώνεται ο ψυχογενής πόνος

Η εικόνα αυτού του είδους πόνου μπορεί να διαφέρει σημαντικά, καθώς επηρεάζεται από πολλούς ψυχολογικούς μηχανισμούς. Μεταξύ των συνηθέστερων συμπτωμάτων που αναφέρουν οι άνθρωποι είναι οι επίμονοι πόνοι στους μυς, στην πλάτη ή στην κοιλιά, καθώς και τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια πονοκεφάλου.

• Μυϊκός πόνος
• Ενόχληση στην κοιλιά
• Πόνος στην πλάτη
• Πονοκέφαλοι

Τι μπορεί να προκαλέσει ο ψυχογενής πόνος

Ο ψυχογενής πόνος επηρεάζει ουσιαστικά την καθημερινότητα. Καταρχάς, η συνεχής δυσφορία μπορεί να οδηγήσει σε απουσίες από την εργασία ή τις σπουδές. Επιπλέον, στην προσπάθεια να βρεθεί απάντηση για το γιατί υπάρχει πόνος, συχνά αφιερώνεται πολύς χρόνος σε επισκέψεις και εξετάσεις σε δομές υγείας. Τέλος, ορισμένοι καταφεύγουν στη συχνή χρήση παυσίπονων με την προσδοκία ανακούφισης, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση και σε πρόσθετα προβλήματα υγείας.

Τι προκαλεί αυτόν τον πόνο

Δεν υπάρχει μία και μοναδική εξέταση ή τεστ που να αποδεικνύει με ακρίβεια ότι ο πόνος που βιώνει κάποιος είναι ψυχογενής, ωστόσο καθοριστικό ρόλο παίζουν οι συναισθηματικοί και ψυχολογικοί παράγοντες. Συγκεκριμένες στάσεις και πεποιθήσεις, τα συναισθήματα που βιώνονται, οι φόβοι ή διαταραχές όπως η κατάθλιψη μπορούν να πυροδοτούν ή να ενισχύουν την αίσθηση του πόνου. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να δίνεται προσοχή στην ψυχολογική κατάσταση και να αντιμετωπίζεται με τον κατάλληλο τρόπο.

• Συναισθηματικές δυσκολίες
• Φόβοι και άγχος
• Ψυχολογικές στάσεις και πεποιθήσεις
• Διαταραχές ψυχικής υγείας

Διάγνωση και πώς τίθεται

Συνήθως, όταν κάποιος απευθύνεται σε γιατρό λόγω πόνου, το πρώτο βήμα είναι να διερευνηθούν ιατρικά ή νευρολογικά αίτια. Αν δεν εντοπιστούν αντικειμενικά ευρήματα ή κάποια νόσος που να εξηγεί τα συμπτώματα, τότε εξετάζεται και το ψυχολογικό υπόβαθρο. Μέσα από λεπτομερή λήψη ιστορικού και συζήτηση γύρω από τη συναισθηματική κατάσταση, συχνά γίνεται σαφές ότι οι ψυχολογικοί παράγοντες είναι εκείνοι που προκαλούν τον πόνο ή συμβάλλουν στην έντασή του.

Πώς αντιμετωπίζεται ο ψυχογενής πόνος

Η αντιμετώπιση αυτού του πόνου μπορεί να είναι απαιτητική, επειδή τα συνήθη φάρμακα που στοχεύουν στη μείωση της σωματικής φλεγμονής ή σε νευρικές βλάβες, τις περισσότερες φορές δεν προσφέρουν ουσιαστικό αποτέλεσμα. Πιο αποτελεσματικές τείνουν να είναι παρεμβάσεις που μειώνουν την ψυχική ένταση, ενώ συχνά στο θεραπευτικό πλάνο συμμετέχουν και ειδικοί ψυχικής υγείας.

• Απλά, ήπια παυσίπονα (π.χ. φάρμακα για πόνο ή φλεγμονή)
• Ψυχοθεραπεία
• Αντικαταθλιπτικά

Τα οπιοειδή φάρμακα δεν συνιστώνται, καθώς δεν αντιμετωπίζουν την πραγματική αιτία του προβλήματος και μπορεί να οδηγήσουν σε εξάρτηση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ψυχολογική υποστήριξη και σε άλλες μη φαρμακευτικές προσεγγίσεις, όπως τεχνικές απόσπασης της προσοχής ή φυσικοθεραπεία.