Οδηγός αλλαγής σακούλας στομίας

Η επέμβαση στομίας συχνά φαίνεται απαιτητική, όμως μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την καθημερινότητα ατόμων με φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου ή άλλα προβλήματα υγείας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διαδικασία είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της ζωής. Μετά από ειλεοστομία ή κολοστομία απαιτείται ιδιαίτερη φροντίδα, γι’ αυτό η σωστή ρουτίνα περιποίησης αποτελεί βασικό μέρος της καθημερινής διαχείρισης για κάθε ασθενή.

Προϊόντα φροντίδας στομίας και επιλογή τους

Σήμερα διατίθεται μεγάλη ποικιλία προϊόντων για τη φροντίδα της στομίας, ώστε ο καθένας να μπορεί να επιλέξει το σετ που του ταιριάζει καλύτερα, με στόχο την προστασία του δέρματος και τη μείωση της πιθανότητας διαρροών. Παρότι τα υλικά που χρησιμοποιούνται μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο, υπάρχουν ορισμένοι κοινοί κανόνες για τη σωστή αλλαγή του σάκου ή της βάσης.

Βασικά υλικά που χρειάζονται για την αλλαγή

• Υγρό ή προϊόν αφαίρεσης κόλλας
• Προστατευτικό υγρό για το δέρμα ή προστατευτικά μαντηλάκια
• Βάση (πλάκα)
• Μολύβι για τη σήμανση της οπής
• Πρότυπο μέτρησης για τον καθορισμό του μεγέθους της στομίας
• Πάστα για την περιοχή της στομίας, για καλύτερη στεγανοποίηση
• Πλαστικές σακούλες για την απόρριψη απορριμμάτων
• Πετσέτα και πανί/σφουγγαράκι καθαρισμού
• Νέος σάκος (συσκευασία)
• Ψαλίδι

Οδηγίες αλλαγής σάκου στομίας

Καλό είναι να επιλέγετε ώρα που η στομία είναι λιγότερο ενεργή, όπως νωρίς το πρωί, ώστε η διαδικασία να γίνει πιο εύκολα. Για λόγους υγιεινής, ξεκινήστε πάντα με σχολαστικό πλύσιμο των χεριών.

• Αδειάστε προσεκτικά τον χρησιμοποιημένο σάκο στομίας, όπως κάνετε συνήθως.
• Καθαρίστε τα υπολείμματα κόλλας γύρω από τη βάση με ειδικό υγρό αφαίρεσης. Με το ένα χέρι στηρίξτε το δέρμα και με το άλλο αφαιρέστε απαλά τη βάση, επαναλαμβάνοντας την εφαρμογή του υγρού αφαίρεσης αν χρειαστεί.
• Βάλτε τον χρησιμοποιημένο σάκο, τη βάση και τα υπόλοιπα απορρίμματα σε πλαστική σακούλα, ακόμη και σε μια απλή σακούλα για σνακ.
• Καθαρίστε απαλά τη στομία και το δέρμα γύρω της με νωπό πανί και χλιαρό νερό. Ιδανικά γίνεται στο ντους, αποφεύγοντας αρωματικά σαπούνια ώστε να μη μείνει φιλμ στην περιοχή. Στο ντους οι εκκρίσεις της στομίας ξεπλένονται απλώς με το νερό.
• Στεγνώστε το δέρμα με απαλές ταμποναριστές κινήσεις. Χρησιμοποιήστε το πρότυπο μέτρησης για να βρείτε με ακρίβεια το μέγεθος της στομίας, αφήνοντας περιθώριο 2–4 mm ανάμεσα στο πρότυπο και τη στομία.
• Σχεδιάστε το σωστό μέγεθος πάνω στη βάση, ώστε η οπή να βρίσκεται στο κέντρο, και στη συνέχεια κόψτε το άνοιγμα με ψαλίδι.
• Εφαρμόστε στο δέρμα γύρω από τη στομία προστατευτικό υγρό ή χρησιμοποιήστε προστατευτικά μαντηλάκια.
• Αφαιρέστε το προστατευτικό χαρτί από τη βάση και απλώστε πάστα γύρω από το κομμένο άνοιγμα. Η πάστα απλώνεται πιο εύκολα αν βρέξετε το δάχτυλο με νερό.
• Αφαιρέστε τα υπόλοιπα προστατευτικά χαρτιά και τοποθετήστε ολόκληρο το νέο σύστημα πάνω στη στομία. Ελέγξτε ότι η στομία είναι ακριβώς στο κέντρο και ότι η επιφάνεια εφαρμόζει καλά παντού.
• Συνδέστε τον νέο σάκο στη βάση και τραβήξτε ελαφρά για να βεβαιωθείτε ότι έχει ασφαλίσει σωστά.
• Πιέστε απαλά για λίγα λεπτά ώστε η βάση να κολλήσει καλύτερα.
• Κλείστε το κάτω μέρος του σάκου με κλιπ ή με το αντίστοιχο σύστημα κουμπώματος.

Χρήσιμες συμβουλές για τη φροντίδα στομίας

• Η αλλαγή γίνεται πιο πρακτικά αν την κάνετε πάνω σε παλιά πετσέτα ή αν στρώσετε χαρτί κουζίνας, ώστε να μαζεύονται ευκολότερα τυχόν εκκρίσεις.
• Για να περιοριστεί η ποσότητα εκκρίσεων, συστήνεται να αποφεύγετε αργά βραδινά γεύματα πριν από την αλλαγή.
• Αν κατά την αλλαγή παρατηρήσετε αιμορραγία ή μη συνηθισμένο χρώμα, μέγεθος ή σχήμα, ενημερώστε τον/την νοσηλευτή/τρια που είναι υπεύθυνος/η για τη φροντίδα της στομίας.
• Δοκιμάστε διαφορετικά προϊόντα χωρίς δισταγμό: μπορείτε να απευθυνθείτε στον/στη νοσηλευτή/τρια ή στους προμηθευτές και να ζητήσετε δείγματα μέχρι να βρείτε το σύστημα που σας ταιριάζει περισσότερο.
• Ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες και τις εξατομικευμένες συστάσεις των επαγγελματιών υγείας, καθώς οι παραπάνω οδηγίες αποτελούν γενικές κατευθύνσεις.