Ενδοεγχειρητική τοποθέτηση θωρακικού σωλήνα (chest tube)

Μετά από επέμβαση ανοικτής καρδιάς, στους ασθενείς τοποθετείται συνήθως θωρακικός σωλήνας. Αυτή η πρακτική συχνά προκαλεί ανησυχία ή σύγχυση, ιδιαίτερα σε όσους συνδέουν έναν σωλήνα στο στήθος αποκλειστικά με δυσκολία στην αναπνοή.

Τι είναι ο θωρακικός σωλήνας

Ο θωρακικός σωλήνας είναι ένας άκαμπτος πλαστικός καθετήρας που εισάγεται στον θώρακα, ανάμεσα στα πλευρά. Η άκρη του τοποθετείται στον χώρο ανάμεσα στους πνεύμονες και στο θωρακικό τοίχωμα, όπου μπορεί να εξυπηρετήσει διάφορους σημαντικούς σκοπούς.

Πότε και γιατί χρειάζεται ο θωρακικός σωλήνας

Η χρήση του θωρακικού σωλήνα είναι χρήσιμη σε περισσότερες από μία περιπτώσεις. Μια από τις συχνότερες ενδείξεις είναι να βοηθήσει τον πνεύμονα να επανεκταθεί, όταν έχει καταρρεύσει (κατάσταση που ονομάζεται πνευμοθώρακας). Σε αυτή την περίπτωση ο σωλήνας εισάγεται κοντά στα πλευρά, στο ύψος του πνεύμονα, ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες για την επαναφορά του στην κανονική του θέση και λειτουργία. Επειδή η διαδικασία μπορεί να είναι επώδυνη, πριν από την εισαγωγή γίνεται συνήθως τοπική αναισθησία στο δέρμα και στους υποκείμενους ιστούς.

• Στις περισσότερες περιπτώσεις αρκεί η τοποθέτηση ενός σωλήνα για κάθε πνεύμονα που έχει επηρεαστεί.
• Ο θωρακικός σωλήνας χρησιμοποιείται επίσης για την απομάκρυνση υγρών, όπως αίμα ή πύον, που συγκεντρώνονται ανάμεσα στον πνεύμονα και στο θωρακικό τοίχωμα.
• Το υλικό που παροχετεύεται οδηγείται μέσω του σωλήνα σε ειδικό δοχείο συλλογής (σύστημα pleurovac), ενώ όταν χρειάζεται μπορεί να συνδεθεί και ήπια αναρρόφηση, ώστε να διευκολυνθεί η αποτελεσματικότερη απομάκρυνση των υγρών.

Θωρακικός σωλήνας μετά από καρδιοχειρουργική επέμβαση

Μετά από ανοικτή επέμβαση καρδιάς, ο θωρακικός σωλήνας τοποθετείται συνήθως κοντά στο στέρνο. Ο βασικός του ρόλος είναι να απομακρύνει το αίμα που μπορεί να συγκεντρωθεί μετά το χειρουργείο και, με αυτόν τον τρόπο, να προστατεύσει την καρδιά από επιπλέον πίεση. Την καρδιά την περιβάλλει ένας λεπτός σάκος ιστών (περικάρδιος) και, όταν γεμίσει με υγρό, είναι δυνατό να επηρεάσει αρνητικά τη λειτουργία της. Για τον λόγο αυτό, η προσεκτική παροχέτευση του αίματος που έχει διαφύγει θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική.

Η τοποθέτηση του σωλήνα γίνεται κατά τη διάρκεια της επέμβασης, ενώ ο ασθενής βρίσκεται υπό γενική αναισθησία. Έτσι, εκείνη τη στιγμή δεν υπάρχει αίσθηση ενόχλησης.

Τι να περιμένετε όσο υπάρχει θωρακικός σωλήνας

Το θετικό είναι ότι ο θωρακικός σωλήνας παραμένει συνήθως στη θέση του μόνο για λίγες ημέρες. Παρότι είναι απαραίτητος, μπορεί να προκαλεί δυσφορία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να γίνεται πιο ενοχλητικός ακόμη και από την ίδια τη χειρουργική τομή.

Για να μην μετακινηθούν, οι σωλήνες στερεώνονται με χειρουργικά ράμματα. Μετά από καρδιοχειρουργική επέμβαση είναι συνηθισμένο να τοποθετούνται δύο ή τρεις θωρακικοί σωλήνες, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν και τέσσερις. Στις περισσότερες περιπτώσεις αφαιρούνται μέσα σε 48–72 ώρες από το χειρουργείο, εκτός αν συγκεντρώνεται περισσότερο αίμα ή υγρό από το αναμενόμενο ή αν ο γιατρός κρίνει ότι πρέπει να παραμείνουν για μεγαλύτερο διάστημα. Η αφαίρεση είναι απλή: αφαιρούνται τα ράμματα και ο σωλήνας τραβιέται προσεκτικά προς τα έξω.

Όταν ο θωρακικός σωλήνας έχει τοποθετηθεί για την παροχέτευση πύου ή αίματος, συνήθως παραμένει μέχρι να σταματήσει η συγκέντρωση υγρών, κάτι που κατά κανόνα διαρκεί έως τρεις ή τέσσερις ημέρες. Αν ο σωλήνας τοποθετήθηκε λόγω κατάρρευσης πνεύμονα, συνήθως αρκεί να μείνει μία ή δύο ημέρες αφού ο πνεύμονας επανεκταθεί πλήρως.